Mèo trưởng thành thường ngủ khoảng 12–16 tiếng mỗi ngày (con số tham khảo), mèo con và mèo già ngủ nhiều hơn. Phần lớn thời gian đó là giấc ngủ nông, chập chờn, tai vẫn nghe ngóng. Tư thế ngủ cho biết khá nhiều: cuộn tròn là giữ ấm và tự bảo vệ, nằm "bánh mì" là nghỉ nhưng sẵn sàng đứng dậy, nằm nghiêng duỗi dài hoặc ngửa bụng là rất an tâm và đang nóng.
Vì sao mèo ngủ nhiều đến vậy
Mèo là loài săn mồi kiểu "bùng nổ": tổ tiên của chúng rình, vồ, rồi nghỉ dài để dưỡng sức. Mỗi lần săn tốn nhiều năng lượng trong thời gian ngắn, nên phần còn lại của ngày dành để tiết kiệm sức. Mèo nhà vẫn giữ nhịp đó dù bát ăn đã có sẵn.
Mèo còn là loài hoạt động mạnh vào lúc chạng vạng — sáng sớm và chiều tối — khi chim, chuột hoạt động nhiều. Vì vậy mèo nhà thường ngủ say giữa trưa, tỉnh như sáo lúc 5 giờ sáng và 7 giờ tối. Người đi làm giờ hành chính hay thấy mèo "ngủ cả ngày", vì đúng giờ mình có mặt ở nhà vào buổi trưa hay cuối tuần thì mèo đang nghỉ.
Ngủ nông và ngủ sâu
Phần lớn giấc ngủ của mèo là ngủ nông: mắt nhắm hoặc hé, tai vẫn xoay theo tiếng động, chỉ một tiếng sột soạt là mèo mở mắt. Xen giữa là những đợt ngủ sâu ngắn, trong đó có giai đoạn ngủ có cử động mắt nhanh (REM) — lúc này bạn thấy râu giật, chân co duỗi, mõm mấp máy, đôi khi phát ra tiếng nhỏ. Người ta tin mèo có thể mơ ở giai đoạn này, giống nhiều loài có vú khác, dù không ai biết mèo mơ gì.
Mèo ngủ bao nhiêu theo từng tuổi
| Giai đoạn | Thời gian ngủ thường gặp (tham khảo) | Ghi chú |
|---|---|---|
| Mèo con mới sinh – vài tuần | Gần như cả ngày, chỉ thức để bú | Giấc ngủ quan trọng cho tăng trưởng |
| Mèo con 2–6 tháng | Nhiều, xen kẽ những đợt chơi rất hăng | "Sập nguồn" đột ngột sau khi chơi là bình thường |
| Mèo trưởng thành | Khoảng 12–16 giờ | Dao động theo tính cách, mức vận động, thời tiết |
| Mèo già | Nhiều hơn, ngủ sâu hơn, ít phản ứng | Thay đổi đột ngột cần đi khám |
Mèo nuôi trong nhà, ít được chơi, thường ngủ nhiều hơn vì không có gì làm. Ngủ nhiều kiểu này không phải bệnh, nhưng hay đi cùng tăng cân và những trận "chạy điên" lúc nửa đêm. Thêm vài buổi chơi ngắn mỗi ngày thường giúp mèo ngủ đúng giờ hơn.
Các tư thế ngủ và ý nghĩa
| Tư thế | Hình dáng | Thường nói lên |
|---|---|---|
| Cuộn tròn như chiếc bánh vòng | Đầu gác lên chân, đuôi quấn che mũi | Giữ ấm, che chắn phần yếu; hay gặp khi trời lạnh hoặc ở chỗ lạ |
| Nằm "bánh mì" (loaf) | Chân gấp gọn dưới ngực, người như ổ bánh mì | Nghỉ nhưng có thể đứng dậy ngay; đôi khi là hơi lạnh |
| Nằm nghiêng, chân duỗi | Người thả dài, bụng lộ một phần | Thoải mái, ngủ sâu hơn |
| Nằm ngửa bụng | Bốn chân thả lỏng, có khi "giơ tay đầu hàng" | Rất an tâm; thường thấy khi trời nóng |
| Che mặt bằng chân | Một chân trước đặt lên mắt | Che ánh sáng, giữ ấm mũi |
| Nằm sấp duỗi dài trên gạch | Bụng áp xuống nền mát | Đang nóng, tìm chỗ mát |
| Ngồi gật, mắt khép hờ | Thân thẳng, đầu gật | Ngủ nông, hoặc không thoải mái nằm xuống |
| Chui vào hộp, túi, khe hẹp | Người ép sát thành hộp | Cần cảm giác được che chắn, giữ ấm |
Đừng diễn giải tư thế quá đà. Mèo đổi tư thế theo nhiệt độ rất nhiều: cùng một con, mùa rét miền Bắc ngủ cuộn tròn trong chăn, tháng Sáu nằm duỗi trên nền gạch hoa. Tư thế ngủ đáng chú ý nhất là khi nó thay đổi bất thường so với thói quen của chính con mèo đó.
Mèo chọn chỗ ngủ thế nào
Mèo thích chỗ ấm hơn người, chỗ cao để quan sát, chỗ có che chắn phía sau, và chỗ có mùi quen. Đó là lý do mèo chọn nóc tủ lạnh, laptop vừa gập, ổ cắm của bộ phát wifi, bộ quần áo vừa gỡ khỏi dây phơi, chứ không phải chiếc giường đắt tiền bạn mua.
Mèo cũng hay đổi chỗ ngủ theo mùa, theo hướng nắng, đôi khi vài tuần lại đổi một lần. Đây là tập tính bình thường, có thể liên quan tới việc tránh ký sinh trùng tích tụ ở một ổ cố định. Gợi ý cho nhà ở Việt Nam:
- Mùa nóng: một tấm thảm mát, nền gạch không trải thảm, một kệ thoáng gió gần cửa sổ có lưới. Không nhốt mèo trong phòng kín không quạt.
- Mùa rét ở miền Bắc: ổ có thành cao, lót chăn, đặt tránh gió lùa; một chiếc hộp giấy lót khăn cũng được việc. Không dùng sưởi đặt sát ổ mèo vì dễ bỏng.
- Mùa nồm: giặt phơi đệm mèo kỹ hơn vì ẩm dễ mốc, đặt ổ cao khỏi nền gạch đổ mồ hôi.
- Ít nhất hai ba chỗ ngủ ở các độ cao khác nhau, một chỗ trên cao, một chỗ kín đáo, để mèo có lựa chọn.
Bắt tay làm: đếm nhịp thở khi mèo ngủ
Đây là một việc nhỏ nhiều bác sĩ thú y khuyên chủ nuôi biết làm, đặc biệt với mèo lớn tuổi hoặc mèo thuộc giống có nguy cơ bệnh tim.
- Chờ lúc mèo ngủ say, yên tĩnh, không vừa chạy nhảy, không mơ.
- Nhìn hông hoặc ngực mèo. Mỗi lần phồng lên rồi xẹp xuống tính là một nhịp.
- Đếm trong 30 giây, nhân đôi để ra số nhịp mỗi phút.
- Ghi lại vài lần trong tuần khi mèo khoẻ để biết "số chuẩn" của nó.
Ở mèo khoẻ, nhịp thở lúc ngủ thường dưới khoảng 30 lần mỗi phút. Nếu con số tăng rõ so với chuẩn của mèo, hoặc thấy mèo thở bằng bụng, thở gắng sức, thở há miệng, hãy liên hệ bác sĩ thú y — thở há miệng là ca cấp cứu.
Khi nào giấc ngủ là dấu hiệu cần đi khám
- Mèo ngủ nhiều hơn hẳn trong vài ngày, gọi không dậy, kèm bỏ ăn, trốn kỹ.
- Mèo không chịu nằm xuống, cứ ngồi gù, hoặc đổi tư thế liên tục như không tìm được chỗ thoải mái — có thể đang đau.
- Mèo già bỗng thức cả đêm, đi lang thang, kêu to — có thể do bệnh tuyến giáp, tăng huyết áp, suy giảm nhận thức.
- Ngáy to mới xuất hiện ở mèo không phải giống mặt tẹt, hoặc thở khò khè khi ngủ.
- Co giật toàn thân, chảy dãi, mất ý thức khi ngủ — khác hẳn với giật râu, giật chân nhẹ khi mơ.
Câu hỏi thường gặp
Mèo ngủ bao nhiêu tiếng một ngày là bình thường?
Mèo trưởng thành thường ngủ khoảng 12–16 tiếng mỗi ngày, đây là con số tham khảo. Mèo con và mèo già ngủ nhiều hơn. Điều đáng chú ý là sự thay đổi đột ngột so với thói quen của chính con mèo đó.
Vì sao mèo ngủ ban ngày và thức ban đêm?
Mèo hoạt động mạnh nhất lúc chạng vạng, tức sáng sớm và chiều tối, theo nhịp săn mồi của tổ tiên. Chúng ngủ nhiều vào giữa trưa và đêm khuya. Chơi với mèo vào buổi tối và cho ăn trước giờ ngủ giúp mèo ngủ cùng giờ với chủ hơn.
Mèo ngủ cuộn tròn có phải bị lạnh không?
Cuộn tròn giúp mèo giữ ấm và che chắn phần bụng, hay gặp khi trời lạnh hoặc ở chỗ lạ. Nhưng nhiều con vẫn thích ngủ cuộn tròn quanh năm. Nếu trời rét, chuẩn bị ổ có thành cao và chăn là đủ.
Mèo ngủ mà giật giật chân, râu có sao không?
Phần lớn là bình thường, xảy ra ở giai đoạn ngủ sâu mà người ta tin là lúc mèo mơ. Giật nhẹ, ngắn và mèo tỉnh dậy bình thường thì không đáng lo. Co giật toàn thân, chảy dãi, mất ý thức thì cần đi bác sĩ thú y.
Mèo thở nhanh khi ngủ có nguy hiểm không?
Ở mèo khoẻ, nhịp thở khi ngủ thường dưới khoảng 30 lần mỗi phút. Nếu nhịp thở tăng rõ, thở bằng bụng hay thở há miệng thì cần liên hệ bác sĩ thú y, vì có thể liên quan bệnh tim hoặc phổi.
