Mèo nhồi bột, nhào chân trên chăn và trên người chủ là vì sao

Mèo nhồi bột — hai chân trước nhấn lên nhấn xuống luân phiên trên chăn, gối hay bụng chủ — là thói quen có từ lúc bú mẹ: mèo con nhào chân vào bụng mẹ để sữa xuống nhiều hơn. Lớn lên, mèo vẫn nhồi khi thấy thư thái, an toàn, thường kèm gừ gừ và mắt lim dim. Đây là hành vi bình thường; chỉ cần chú ý khi mèo nhồi kèm mút, cắn vải đến mức nuốt sợi, hoặc móng làm bạn đau.

Nguồn gốc: từ bầu sữa mẹ

Mèo con vài ngày tuổi đã biết nhào chân. Khi bú, nó đẩy hai bàn chân trước luân phiên vào vùng vú của mẹ. Động tác này kích thích phản xạ tiết sữa, giúp sữa chảy nhiều hơn. Gắn liền với nó là cảm giác ấm, no, an toàn và tiếng gừ gừ của cả mẹ lẫn con.

Ở mèo hoang dã, thói quen này thường mờ dần khi trưởng thành. Mèo nhà thì khác: sống cả đời với người chăm sóc, được cho ăn, được che chở, mèo nhà giữ lại nhiều nét "trẻ con" — người ta gọi là hiện tượng giữ nét ấu thơ. Nhồi bột trên chăn hay trên đùi chủ là một trong những nét đó. Vì vậy, khi mèo nhồi trên người bạn, cách hiểu gần đúng nhất là: mèo đang ở trạng thái thư giãn sâu như hồi còn bên mẹ.

Những lý do khác khiến mèo nhào chân

Giả thuyết "chuẩn bị chỗ nằm" xuất phát từ quan sát mèo hoang dã nhào cỏ, lá cho phẳng trước khi nằm hay sinh con. Nó hợp lý nhưng khó chứng minh; còn nguồn gốc từ bú mẹ thì được chấp nhận rộng rãi hơn.

Vì sao mèo chọn đúng người bạn để nhồi

Mèo không nhồi bột trên bất kỳ ai. Nó chọn người làm nó thấy an toàn và thường chọn bề mặt mềm, ấm, có mùi quen: chăn bông, áo len, cái bụng phập phồng của chủ đang nằm xem phim. Với nhiều người nuôi, được mèo nhồi bột và gừ gừ trên đùi là cái "chứng nhận" rằng mèo đã tin mình.

Cũng có những con mèo cả đời không nhồi bột, hoặc chỉ nhồi trên chăn chứ không nhồi trên người. Điều đó không có nghĩa mèo không gắn bó với bạn. Mèo tách mẹ quá sớm đôi khi nhồi và mút nhiều hơn, nhưng không phải con mèo nào nhồi nhiều cũng là tách mẹ sớm.

Khi móng mèo làm bạn đau

Lúc nhồi, mèo hay xoè móng ra theo nhịp. Trên chăn thì không sao, trên đùi mặc quần mỏng thì rất đau. Cách xử lý không làm mèo mất lòng tin:

1. Đặt sẵn một chiếc khăn dày hoặc chăn gấp đôi trên đùi khi biết mèo sắp lên. Lâu dần mèo gắn chiếc khăn đó với giờ nằm đùi.
2. Nhẹ nhàng nhấc chân mèo và đặt xuống khăn, hoặc lùa bàn tay mở phẳng dưới hai chân trước để mèo nhồi lên lòng bàn tay (ít đau hơn đùi).
3. Chuyển hướng bằng vuốt: vuốt nhẹ vùng má, cằm; nhiều con thôi nhồi và nằm xuống.
4. Nếu vẫn quá đau, đứng dậy nhẹ nhàng để mèo xuống, không hất, không quát.
5. Giữ móng ở độ dài vừa phải — chuyện cắt tỉa móng thuộc phần chăm lông và móng, không bàn chi tiết ở đây.

Đừng đánh hay đẩy mạnh mèo khi bị móng cào lúc nhồi. Mèo không cố ý làm bạn đau; với nó, đây là khoảnh khắc thân mật. Bị phạt đúng lúc đó, mèo dễ học rằng nằm gần bạn là không an toàn. Và tuyệt đối không tính chuyện rút móng (cắt đốt ngón) chỉ vì mèo nhồi bột hay cào.

Nhồi bột kèm mút vải: khi nào cần để ý

Một số mèo vừa nhồi vừa ngậm mút góc chăn, áo len, thậm chí dái tai chủ. Đa phần vô hại, giống trẻ con ngậm ti giả lúc buồn ngủ. Hay gặp hơn ở các giống gốc phương Đông như mèo Xiêm, Miến Điện, và ở một số mèo tách mẹ sớm.

Cần để ý khi:

• Mèo không chỉ mút mà nhai, xé và nuốt vải, sợi len, dây chun. Sợi dài nuốt vào có thể gây tắc ruột — đây là ca cấp cứu. Chuyện mèo ăn vải, nhựa được bàn kỹ ở bài pica trong mục Vấn đề hành vi.
• Mèo nhồi và mút nhiều giờ mỗi ngày, bỏ cả ăn chơi — có thể mèo đang căng thẳng hoặc buồn chán.
• Hành vi xuất hiện đột ngột ở mèo trưởng thành trước đây không có — nên khám để loại trừ bệnh.

Mấy ngộ nhận hay gặp về nhồi bột

• "Nhồi bột là mèo đòi bú, tức là nó đói." Không hẳn. Mèo vừa ăn no, nằm lên chăn vẫn nhồi. Nhồi gắn với cảm giác an toàn nhiều hơn với cơn đói.
• "Chỉ mèo cái mới nhồi." Mèo đực, mèo cái, mèo đã triệt sản hay chưa đều nhồi. Riêng mèo cái đang động dục có thể nhồi nhiều hơn, kèm lăn lộn, kêu.
• "Mèo nhồi là vì nhớ mẹ, tội nghiệp." Hành vi có gốc từ lúc bú mẹ, nhưng mèo trưởng thành nhồi bột là đang dễ chịu chứ không phải đang buồn. Không cần lo hay "bù đắp" gì thêm.
• "Mèo nhồi bột trên người là đang muốn làm chủ." Không có bằng chứng nào cho cách hiểu "giành quyền" này. Mèo nhà không sống theo kiểu thứ bậc cứng nhắc như người ta hay gán cho chó, và nhồi bột diễn ra đúng lúc mèo thư giãn nhất.
• "Mèo mới về không nhồi tức là không hợp nhà." Mèo cần thời gian. Nhiều con chỉ bắt đầu nhồi bột trên người chủ sau vài tuần, vài tháng, khi đã quen mùi và nhịp sống trong nhà.

Bắt tay làm

• Tạo một "chăn nhồi": một tấm chăn lông mềm, kích thước vừa đùi, đặt ở chỗ mèo hay nằm cạnh bạn. Không giặt quá thường xuyên để giữ mùi.
• Tránh vải dễ tưa sợi (len đan lỏng, khăn tua rua) ở những chỗ mèo hay nhồi và mút.
• Lúc sáng sớm: nếu mèo nhồi lên bụng để đánh thức bạn, đừng thưởng bằng cách dậy cho ăn ngay — xem bài về mèo đánh thức chủ.
• Quan sát nhịp: mèo nhồi nhiều hơn vào những ngày nào? Sau khi có khách, sau khi đi khám? Đó là thước đo nhỏ về mức căng thẳng của mèo.

Khi nào cần bác sĩ thú y

Nhồi bột tự nó không phải triệu chứng bệnh. Nhưng nếu mèo nuốt vải, sợi chỉ, dây, sau đó nôn, bỏ ăn, đau bụng, hoặc bạn thấy sợi chỉ thò ra ở miệng hay hậu môn, hãy đưa đi khám ngay và không tự kéo sợi chỉ ra — kéo có thể làm rách ruột. Mèo cái chưa triệt sản nhồi chân kèm kêu gào, lăn lộn là đang động dục; bác sĩ thú y sẽ tư vấn chuyện triệt sản và thời điểm phù hợp.