Mèo lười uống nước là chuyện bình thường về bản năng, vì tổ tiên mèo sống ở vùng khô và lấy phần lớn nước từ con mồi. Nhưng mèo trong nhà ăn nhiều hạt khô mà uống ít thì nước tiểu đặc, dễ gặp viêm bàng quang, sỏi, tắc niệu đạo và nặng thêm bệnh thận. Cách hiệu quả nhất là thêm thức ăn ướt, đặt nhiều chỗ uống xa bát ăn và khay cát, giữ nước luôn sạch mát, và thử bát rộng hoặc máy nước chảy.
Mèo cần bao nhiêu nước
Con số hay được dùng để tham khảo là khoảng 40–60 ml mỗi ký cân nặng mỗi ngày, tính cả nước trong thức ăn. Một con mèo bốn ký vì thế cần khoảng một cốc nước nhỏ mỗi ngày. Mèo ăn toàn pate có thể nhận gần đủ từ thức ăn và uống rất ít từ bát, điều đó không đáng lo. Mèo ăn toàn hạt khô thì gần như phải uống toàn bộ phần đó, và nhiều con không làm được.
Lượng thật còn tuỳ trời nóng hay mát, mèo vận động nhiều hay ít, có bệnh gì không. Đừng cố ép mèo uống đúng một con số; điều cần để ý là xu hướng: mèo uống ít hơn hẳn thường ngày, hay ngược lại, uống nhiều hơn hẳn.
Vì sao uống ít lại đáng lo
Đường tiết niệu dưới
Nước tiểu đặc chứa nhiều khoáng chất trên mỗi giọt, mèo đi tiểu ít lần hơn, bàng quang "ngâm" nước tiểu lâu hơn. Đây là một trong những yếu tố liên quan tới viêm bàng quang vô căn, tinh thể và sỏi. Ở mèo đực, niệu đạo hẹp nên cặn hoặc nút nhầy có thể gây tắc: mèo rặn mà không ra nước tiểu là ca cấp cứu, có thể tử vong trong một đến hai ngày nếu không được thông.
Thận
Bệnh thận mạn khá phổ biến ở mèo lớn tuổi. Uống ít không phải nguyên nhân duy nhất, nhưng mất nước làm thận đã yếu càng khó làm việc. Mèo bệnh thận thường được bác sĩ khuyên tăng lượng nước vào bằng mọi cách có thể.
Táo bón
Thiếu nước làm phân khô cứng, mèo rặn lâu, đi ít lần. Mèo già hay bị chuyện này.
Mười cách cho mèo uống nhiều hơn
| Cách | Vì sao có tác dụng | Mẹo làm |
|---|---|---|
| Thêm thức ăn ướt | Nước vào theo đường mèo sẵn lòng nhất | Một bữa pate mỗi ngày; xem bài hạt hay pate |
| Trộn thêm nước vào pate | Pate thành dạng súp sệt, mèo vẫn ăn | Bắt đầu vài thìa, tăng dần |
| Đặt bát nước xa bát ăn | Mèo hoang tránh uống gần chỗ có xác mồi, nhiều con giữ thói này | Cách nhau vài bước chân, khác góc phòng |
| Đặt xa khay cát | Không ai muốn uống cạnh nhà vệ sinh | Khác phòng càng tốt |
| Nhiều chỗ uống | Đi ngang là uống, không phải đi tìm | Mỗi tầng, mỗi phòng mèo hay ở một bát |
| Bát rộng, nông, đổ đầy | Nhiều mèo không thích râu chạm thành bát, thích nhìn quanh khi uống | Bát sứ, thuỷ tinh, inox; đổ gần miệng bát |
| Thay nước mỗi ngày, rửa bát | Mũi mèo nhạy, nước cũ có mùi, lớp nhớt bám thành | Rửa bằng nước rửa chén, tráng kỹ |
| Máy nước chảy tuần hoàn | Nhiều mèo bị hút bởi nước động | Thay lọc và rửa máy đúng hạn, máy bẩn còn tệ hơn bát |
| Nước luộc thịt cá không gia vị | Mùi hấp dẫn | Pha loãng, đổ đá viên cất ngăn đá, mỗi ngày lấy một viên |
| Thử nhiệt độ, loại nước | Có con thích nước mát, có con thích nước để sẵn | Ngày nóng thả vài viên đá; thử nước đun sôi để nguội và nước máy để lắng |
Những con mèo "chỉ uống vòi"
Có mèo chỉ chịu uống từ vòi nước nhỏ giọt, cốc nước của chủ hay chậu rửa mặt. Đó là sở thích, không phải hư. Có thể chiều bằng máy nước chảy, hoặc đặt một cốc thuỷ tinh rộng miệng ở chỗ mèo hay ngồi. Đừng để mèo quen uống từ bể cá, chậu cây hay nước đọng, vì có thể nhiễm hoá chất và ký sinh trùng.
Bát nhựa
Bát nhựa cũ dễ trầy xước, giữ mùi và vi khuẩn; một số mèo nổi mụn ở cằm khi dùng bát nhựa lâu. Bát sứ, thuỷ tinh, inox dễ giữ sạch hơn.
Theo dõi mèo uống bao nhiêu ở nhà
Cách đơn giản: dùng một chai có vạch, sáng đổ một lượng nước nhất định vào bát, hôm sau đổ phần còn lại vào lại chai để đo. Đặt một bát đối chứng cùng cỡ ở chỗ mèo không với tới để trừ phần bay hơi, nhất là mùa nóng. Ghi trong một tuần để có "mức bình thường" của mèo nhà mình. Nhà nhiều mèo thì chỉ biết tổng, nhưng vẫn hữu ích để nhận ra thay đổi.
Nhìn khay cát cũng là cách theo dõi: số cục cát vón do nước tiểu và kích thước cục. Cục nhỏ dần, ít dần là dấu hiệu nên chú ý; cục to bất thường và nhiều lên cũng vậy.
Dấu hiệu mèo có thể đang thiếu nước
- Lừ đừ, ít chơi, nằm một chỗ.
- Lợi khô, dính khi chạm.
- Mắt trũng hơn thường.
- Da ở gáy kéo nhẹ lên rồi thả, trở về chậm. Cách này chỉ gợi ý, không chính xác ở mèo già hay mèo gầy.
- Ít đi tiểu, phân khô cứng.
Nếu mèo có các dấu hiệu này kèm nôn, tiêu chảy hay bỏ ăn thì không chỉ là chuyện "lười uống" nữa, cần đi khám.
Ngược lại: mèo uống nhiều bất thường
Mèo đột nhiên uống nhiều hơn hẳn, phải đổ bát liên tục, khay cát đầy cục nước tiểu to, có khi thấy mèo uống cả nước ở chậu rửa: đây không phải tin tốt. Uống nhiều, tiểu nhiều là dấu hiệu sớm của bệnh thận mạn, tiểu đường, cường giáp ở mèo già và một số bệnh khác. Ghi lại lượng nước, ảnh khay cát và đưa mèo đi khám, bác sĩ thường cần xét nghiệm máu và nước tiểu.
Bắt tay làm trong tuần này
- Đếm số chỗ uống nước trong nhà. Thêm ít nhất một bát ở chỗ mèo hay nằm, xa khay và bát ăn.
- Đổi bát nhựa sang bát sứ hoặc thuỷ tinh rộng, đổ đầy.
- Thêm một bữa thức ăn ướt hoặc trộn thêm nước vào pate đang ăn.
- Bắt đầu đo nước bằng chai có vạch trong bảy ngày.
- Nếu dùng máy nước chảy: dán lịch thay lõi lọc và rửa máy lên tủ lạnh.
Khi nào cần bác sĩ thú y
Đi thú y ngay lập tức nếu mèo, nhất là mèo đực, ngồi khay rặn lâu mà không ra hoặc chỉ ra vài giọt, kêu đau, liếm vùng sinh dục liên tục, nôn, lừ đừ. Đi khám sớm nếu mèo tiểu ra máu, tiểu nhiều lần mỗi lần ít, tiểu ngoài khay đột ngột, uống nhiều hơn hẳn bình thường, hoặc có dấu hiệu thiếu nước kèm bỏ ăn.
Câu hỏi thường gặp
Mèo không uống nước có sao không?
Mèo ăn nhiều pate có thể uống rất ít từ bát mà vẫn đủ nước. Mèo ăn toàn hạt khô mà không uống thì dễ thiếu nước, nước tiểu đặc và có nguy cơ bệnh đường tiết niệu. Nếu mèo bỗng uống ít hẳn kèm lừ đừ, bỏ ăn thì cần đi khám.
Một ngày mèo uống bao nhiêu nước là đủ?
Số tham khảo là khoảng 40–60 ml mỗi ký cân nặng mỗi ngày, tính cả nước trong thức ăn. Mèo ăn pate nhận phần lớn nước từ thức ăn nên uống ít hơn. Quan trọng hơn con số là theo dõi thay đổi so với mức bình thường của chính con mèo đó.
Máy nước tự động cho mèo có cần thiết không?
Không bắt buộc, nhưng nhiều mèo uống nhiều hơn khi nước chuyển động. Máy chỉ có ích nếu được rửa và thay lõi lọc đều đặn. Bát rộng, sạch, đặt đúng chỗ cũng giúp nhiều không kém.
Vì sao mèo không uống nước trong bát mà uống ở vòi?
Nhiều mèo thích nước chảy vì cảm giác tươi, mát và dễ thấy. Bát đặt sát bát ăn, gần khay cát, bát hẹp hoặc nước cũ cũng làm mèo chê. Thử bát rộng, thay nước mỗi ngày, đặt nhiều chỗ hoặc dùng máy nước chảy.
Mèo uống nước nhiều có phải bệnh không?
Mèo đột nhiên uống nhiều và tiểu nhiều hơn hẳn thường ngày là dấu hiệu nên đi khám. Đó có thể là biểu hiện của bệnh thận, tiểu đường, cường giáp và một số bệnh khác. Ghi lại lượng nước và tình trạng khay cát để báo bác sĩ.
