Đổi thức ăn cho mèo nên làm dần trong khoảng 7–10 ngày, trộn tỉ lệ thức ăn mới tăng từ từ, và chậm hơn nữa nếu mèo kén. Không bao giờ bỏ đói để ép mèo ăn món mới: mèo nhịn ăn quá một đến hai ngày có nguy cơ gan nhiễm mỡ. Mèo bỗng chê thức ăn quen thì trước hết phải nghĩ tới bệnh, nhất là răng miệng, rồi mới nghĩ tới chuyện kén.
Kén ăn hay đang không khoẻ
Mèo có thể chê thức ăn vì nhiều lý do. Phân biệt sớm giúp tránh vòng luẩn quẩn đổi hết loại này sang loại khác.
| Dấu hiệu | Nghiêng về kén, thói quen | Nghiêng về bệnh |
|---|---|---|
| Lịch sử | Xưa nay vẫn chọn lọc, hay chán | Đang ăn bình thường bỗng thay đổi |
| Phản ứng với món ngon | Chê hạt nhưng ăn ngay pate, thịt luộc | Chê cả món khoái khẩu |
| Cách ăn | Ngửi rồi bỏ đi | Đến bát, muốn ăn mà lại thôi; nhai một bên; rơi vãi; chảy dãi |
| Kèm theo | Vẫn chơi, vẫn tỉnh táo | Nôn, tiêu chảy, lừ đừ, trốn, uống nhiều, sụt cân |
Mèo đau răng, viêm lợi, có răng bị tiêu mòn rất hay biểu hiện bằng "kén hạt", chỉ ăn đồ mềm. Mèo bị nghẹt mũi do viêm mũi mất khứu giác, mà mèo ăn bằng mũi trước tiên, nên chê mọi thứ. Mèo đang buồn nôn có thể đến bát, nhìn rồi quay đi.
Vì sao mèo kén
Ăn bằng mũi
Mèo có số thụ thể vị ngọt gần như không hoạt động, nhưng khứu giác rất nhạy. Mùi, nhiệt độ và kết cấu quyết định nhiều hơn vị. Thức ăn lạnh từ tủ lạnh, hạt bị ôi do để hở, bát có mùi xà phòng hay mùi cũ đều có thể làm mèo chê.
Thói quen từ nhỏ
Mèo con được ăn nhiều loại kết cấu và mùi vị khác nhau thường dễ chấp nhận món mới khi lớn. Mèo chỉ ăn một loại suốt từ nhỏ có thể rất "trung thành" với nó. Đây cũng là lý do người nuôi mèo con được khuyên cho thử vài loại thức ăn hoàn chỉnh khác nhau.
Sợ món mới và chán món cũ
Mèo có thể vừa cảnh giác với thứ lạ, vừa thích mới sau khi ăn một thứ quá lâu. Con mèo chê món mới hôm nay có thể ăn ngon lành sau vài lần ngửi quen, và con mèo ăn món mới hăng say tuần đầu có thể chán sau đó. Đừng vội kết luận sau một bữa.
Ác cảm thức ăn sau khi ốm
Mèo đang buồn nôn, nằm viện, hoặc bị ép ăn một món có thể gắn món đó với cảm giác khó chịu và chê nó về sau. Vì vậy bác sĩ thường khuyên không giới thiệu thức ăn mới mà bạn muốn mèo ăn lâu dài vào lúc mèo đang ốm. Đợi khoẻ rồi hãy đổi.
Chỗ ăn không yên
Bát đặt cạnh máy giặt, lối đi đông người, gần khay cát, hay phải ăn cạnh mèo khác làm nhiều mèo ăn ít, bỏ dở. Đôi khi "kén" là "không yên tâm".
Lịch chuyển thức ăn 10 ngày
| Ngày | Thức ăn cũ | Thức ăn mới |
|---|---|---|
| 1–3 | Khoảng ba phần tư | Khoảng một phần tư |
| 4–6 | Một nửa | Một nửa |
| 7–9 | Khoảng một phần tư | Khoảng ba phần tư |
| 10 | 0 | Toàn bộ |
Mèo kén thì kéo mỗi bậc thành năm, bảy ngày, hoặc bắt đầu chỉ với vài viên. Nếu ở bậc nào mèo ăn ít đi rõ, lùi lại một bậc, giữ vài ngày rồi thử tiếp. Tổng lượng ăn mỗi ngày phải duy trì; chuyển dần không có nghĩa là để mèo ăn ít đi.
Hạt sang pate, pate sang hạt
- Từ hạt sang pate: rắc vài viên hạt quen lên mặt pate, hoặc bóp vụn hạt rắc lên. Thử pate ấm vừa, dạng nghiền mịn trước, dạng miếng sau.
- Từ pate sang hạt: đặt vài viên hạt mới cạnh bát pate; làm ẩm hạt bằng chút nước ấm hay nước luộc thịt không gia vị lúc đầu.
- Từ đồ nấu sang thức ăn hoàn chỉnh: trộn một ít thức ăn mới vào thịt luộc, nước luộc; giảm dần phần thịt.
Mẹo cho mèo kén ăn hơn
- Làm ấm: pate lấy ra khỏi tủ lạnh trước bữa, hoặc trộn một thìa nước ấm, cho gần nhiệt độ cơ thể; mùi toả rõ hơn.
- Bát nông, rộng, sạch: rửa bát sau mỗi bữa ướt, tráng kỹ mùi xà phòng.
- Bữa có giờ: đặt bát, sau khoảng 20–30 phút dọn đi. Mèo học được là thức ăn có lúc, không phải lúc nào cũng có. Cách này không phải bỏ đói, vì bữa sau vẫn có.
- Không đổ thêm món ngon mỗi lần mèo chê: mèo học rất nhanh rằng chê là được món ngon hơn.
- Chỗ ăn yên tĩnh, mỗi mèo một bát, xa khay cát.
- Bao hạt nhỏ, đậy kín: hạt ôi là lý do kén rất hay bị bỏ qua.
- Chơi trước bữa: một phiên săn mồi ngắn rồi mới cho ăn khơi dậy cảm giác thèm.
Những thứ không nên làm
- Bỏ đói để ép mèo chịu món mới, "đói thì phải ăn". Với mèo, câu đó nguy hiểm.
- Đổi đột ngột 100% trong một ngày: mèo dễ tiêu chảy, nôn, hoặc chê luôn.
- Rưới nước kho, nước mắm, sốt có hành tỏi lên để "dụ".
- Ép ăn bằng tay, nhét vào miệng mèo khoẻ: dễ tạo ác cảm.
- Đổi liên tục nhiều loại mỗi tuần khi mèo có vấn đề tiêu hoá: không biết loại nào gây ra.
Bắt tay làm
- Ghi nhật ký ba ngày: giờ ăn, loại, lượng còn lại, phân, nôn nếu có.
- Kiểm tra bát, chỗ đặt bát, hạn dùng và mùi của hạt.
- Nhìn miệng mèo nếu mèo cho phép: lợi đỏ, hôi miệng, cao răng, chảy dãi là lý do đi khám răng.
- Chọn một loại thức ăn mới hoàn chỉnh, mua bao nhỏ, bắt đầu lịch 10 ngày.
- Đặt mốc trong đầu: nếu mèo gần như không ăn trong 24 giờ, gọi bác sĩ thú y.
Khi nào cần bác sĩ thú y
Đưa mèo đi khám khi mèo ăn ít hẳn quá hai ngày, hoặc bỏ ăn hoàn toàn khoảng 24 giờ (mèo béo, mèo già, mèo có bệnh nền càng phải đi sớm); khi chê ăn kèm nôn, tiêu chảy, lừ đừ, trốn, sụt cân, hôi miệng, chảy dãi, nhai khó; khi mèo vàng da hoặc tròng mắt vàng. Mèo đang điều trị bệnh và bác sĩ kê thức ăn điều trị mà mèo không chịu ăn thì báo lại bác sĩ, thường có loại khác cùng tác dụng để thử.
Câu hỏi thường gặp
Đổi thức ăn cho mèo như thế nào?
Chuyển dần trong khoảng 7–10 ngày: bắt đầu với khoảng một phần tư thức ăn mới trộn với thức ăn cũ, tăng dần lên một nửa, ba phần tư rồi toàn bộ. Mèo kén thì kéo dài mỗi bậc hơn. Đổi đột ngột dễ gây tiêu chảy hoặc làm mèo chê luôn.
Mèo không chịu ăn hạt mới phải làm sao?
Rắc vài viên hạt mới lên món quen, làm ấm hoặc làm ẩm hạt bằng chút nước ấm, và đi chậm hơn. Bảo đảm hạt mới còn thơm, bát sạch và chỗ ăn yên tĩnh. Không bỏ đói mèo để ép ăn.
Mèo bỏ ăn bao lâu thì nguy hiểm?
Mèo bỏ ăn hoàn toàn quá một đến hai ngày đã là việc cần đi khám, vì mèo có nguy cơ gan nhiễm mỡ khi nhịn đói. Mèo béo, mèo già, mèo có bệnh nền càng phải đi sớm hơn. Đừng chờ thêm để xem mèo có tự ăn lại không.
Vì sao mèo đang ăn bình thường bỗng kén ăn?
Mèo đột ngột chê thức ăn quen thường có lý do: đau răng, nghẹt mũi, buồn nôn, căng thẳng, hoặc thức ăn bị ôi. Nếu mèo chê cả món khoái khẩu hoặc có thêm dấu hiệu khác, nên đi khám trước khi đổi thức ăn.
Có nên cho mèo ăn nhiều loại thức ăn khác nhau?
Cho mèo quen vài loại thức ăn hoàn chỉnh với kết cấu khác nhau giúp mèo dễ chấp nhận khi cần đổi, ví dụ khi phải dùng thức ăn điều trị. Nhưng đổi liên tục từng tuần không cần thiết và gây khó khi mèo có vấn đề tiêu hoá. Giữ một vài loại quen là đủ.
