Lượng ăn của mèo nên bắt đầu từ bảng hướng dẫn trên bao bì, rồi chỉnh theo cân nặng và thể trạng mỗi vài tuần, vì mèo đã triệt sản, sống trong nhà thường cần ít hơn con số trên bao. Về số bữa, mèo trưởng thành nên ăn ít nhất hai bữa mỗi ngày, và chia thành nhiều bữa nhỏ còn tốt hơn, vì đó là nhịp ăn tự nhiên của loài săn chuột. Để hạt đầy bát cả ngày cho mèo ăn tự do là cách tiện nhưng dễ dẫn tới béo phì.
Nhịp ăn tự nhiên của mèo
Một con chuột nhắt chỉ cung cấp một phần nhỏ năng lượng mèo cần trong ngày, nên mèo hoang phải săn nhiều lần, ăn nhiều bữa nhỏ rải rác cả ngày lẫn đêm. Mèo thường ăn một mình, không thích chia bát. Hành vi săn chiếm phần lớn thời gian thức của chúng.
Hướng dẫn đồng thuận về chương trình cho ăn của Hiệp hội Bác sĩ Thú y chuyên mèo Hoa Kỳ (AAFP) và Hội Y học Mèo Quốc tế (ISFM), công bố năm 2018, đưa ra một ý chính: cách cho ăn nên đáp ứng cả nhu cầu dinh dưỡng và nhu cầu hành vi. Tức là nhiều bữa nhỏ, có chút "làm việc" để kiếm ăn, mỗi mèo một chỗ ăn yên tĩnh, thay vì một bát đầy để cả ngày.
Bao nhiêu là đủ: cách bác sĩ thú y tính
Năng lượng chứ không phải số gram
Mỗi loại thức ăn có độ đậm năng lượng khác nhau: một cốc hạt này có thể nhiều hơn loại kia cả trăm kcal. Vì vậy câu hỏi đúng là "mèo cần bao nhiêu kcal", rồi mới đổi ra số gram, số hộp theo nhãn của loại đang dùng.
Công thức khởi điểm
Bác sĩ thú y hay dùng năng lượng nghỉ (RER) làm gốc: RER = 70 × (cân nặng tính bằng kg) mũ 0,75. Với mèo 4 kg, RER vào khoảng 200 kcal. Sau đó nhân với một hệ số theo tình trạng: mèo trưởng thành đã triệt sản, ít vận động thường quanh 1,0–1,2 lần RER; mèo chưa triệt sản, năng động cao hơn; mèo cần giảm cân thì tính theo cân nặng mục tiêu và do bác sĩ đặt. Đây chỉ là điểm xuất phát; hai con mèo cùng cân nặng có thể cần khác nhau tới hai, ba chục phần trăm.
Bảng trên bao bì
Bảng hướng dẫn trên bao thường tính cho mèo khá năng động. Dùng nó làm mốc, rồi theo dõi:
- Cân mèo lúc bắt đầu (cách dễ: người bế mèo đứng lên cân, trừ cân nặng của người).
- Cho ăn đúng lượng đã tính, đong bằng cân bếp thay vì cốc ước chừng.
- Sau hai đến bốn tuần cân lại và sờ sườn, nhìn eo.
- Tăng hoặc giảm khoảng một phần mười lượng ăn nếu cân lệch khỏi mục tiêu, rồi lặp lại.
Đồ ăn vặt tính vào đâu
Súp thưởng, thanh pate, miếng thịt luộc, vài viên hạt khi chơi đều có năng lượng. Nguyên tắc phổ biến: đồ vặt không quá khoảng một phần mười năng lượng ngày, và phần đó trừ ra khỏi bữa chính.
Mấy bữa một ngày
| Đối tượng | Số bữa gợi ý | Ghi chú |
|---|---|---|
| Mèo con | Nhiều bữa | Xem danh mục Nuôi mèo con, bài cai sữa và ăn theo tuổi |
| Mèo trưởng thành khoẻ | Tối thiểu 2, lý tưởng 3–5 bữa nhỏ hoặc bữa chính kèm bánh đố | Khoảng cách giữa hai bữa không nên quá dài |
| Mèo cần giảm cân | 3–4 bữa nhỏ đong chính xác | Giúp đỡ đói, đỡ đòi ăn |
| Mèo già | Nhiều bữa nhỏ | Dễ tiêu, dễ theo dõi ăn uống |
| Mèo tiểu đường | Theo bác sĩ | Bữa ăn thường gắn với lịch điều trị |
Ăn tự do hay ăn theo bữa
Ăn tự do (để sẵn bát đầy)
Ưu điểm: tiện, mèo ăn nhiều bữa nhỏ theo ý mình, hợp với một số mèo tự điều chỉnh tốt. Nhược điểm: phần đông mèo trong nhà ăn quá nhu cầu vì buồn chán; khó biết mèo ăn ít đi khi bắt đầu ốm; nhà nhiều mèo không biết con nào ăn bao nhiêu; hạt để lâu ngày nồm dễ mềm, ôi.
Ăn theo bữa
Ưu điểm: kiểm soát được lượng, biết ngay khi mèo bỏ bữa, giờ ăn thành lúc gắn kết. Nhược điểm: mèo dễ đòi ăn, kêu sớm nếu khoảng cách bữa quá dài, cần người ở nhà hoặc thiết bị hỗ trợ.
Cách lai cho người đi làm
Đong tổng lượng cả ngày vào một hộp mỗi sáng. Cho bữa sáng và bữa tối trực tiếp; phần còn lại chia vào bánh đố thức ăn hoặc máy cho ăn hẹn giờ để mèo có một hai bữa nhỏ ban ngày. Hết hộp là hết phần của ngày. Cách này giữ được cả nhịp tự nhiên lẫn kiểm soát lượng.
Nhà nhiều mèo
- Mỗi mèo một bát, đặt cách nhau, tốt nhất là không nhìn thấy nhau khi ăn; mèo hay căng thẳng ngầm khi phải ăn cạnh "đối thủ".
- Mèo ăn nhanh thường ăn luôn phần của con chậm. Cho ăn ở hai phòng hoặc trên hai độ cao khác nhau.
- Mèo cần chế độ riêng (giảm cân, thức ăn điều trị) có thể dùng bát mở theo chip nhận dạng, hoặc cho ăn trong phòng đóng cửa.
- Theo dõi cân nặng từng con, đừng chỉ nhìn bát chung đã hết hay chưa.
Mèo kêu đòi ăn suốt: đói thật hay thói quen
Mèo học rất nhanh: kêu lúc năm giờ sáng mà được cho ăn thì sáng mai kêu sớm hơn. Một số cách giảm đòi ăn mà không cần cho thêm:
- Dùng máy hẹn giờ cho bữa sáng sớm, để mèo gắn thức ăn với tiếng máy chứ không phải với chủ.
- Chơi một phiên săn mồi trước khi đi ngủ rồi cho bữa nhỏ cuối ngày: săn, bắt, ăn, rửa mặt, ngủ, đúng chuỗi tự nhiên.
- Chuyển một phần khẩu phần sang bánh đố để mèo bận rộn hơn.
- Không đáp lại khi mèo kêu đòi, nhưng cũng không mắng; đáp ứng lúc mèo yên lặng.
Nếu mèo vốn ăn bình thường bỗng đói liên tục, ăn nhiều mà vẫn gầy, thì đó có thể là dấu hiệu bệnh như cường giáp ở mèo già hoặc tiểu đường, cần đi khám.
Bắt tay làm
- Cân mèo hôm nay và ghi lại.
- Tìm số kcal trên bao hạt, hộp pate; tính lượng mèo đang ăn thật sự trong một ngày, kể cả đồ vặt.
- Mua một cân bếp nhỏ chỉ dùng cho đồ ăn của mèo.
- Đổi từ bát đầy cả ngày sang hộp chia phần mỗi sáng.
- Hẹn lịch cân lại sau ba tuần.
Khi nào cần bác sĩ thú y
Hỏi bác sĩ khi mèo tăng hoặc sụt cân rõ dù không đổi khẩu phần, khi mèo có bệnh nền cần chế độ riêng, khi cần lập kế hoạch giảm cân. Mèo bỏ ăn hoàn toàn quá một đến hai ngày phải đi khám, không chờ thêm, vì mèo, nhất là mèo béo, có nguy cơ gan nhiễm mỡ khi nhịn đói.
Câu hỏi thường gặp
Mèo trưởng thành ăn mấy bữa một ngày?
Mèo trưởng thành nên ăn ít nhất hai bữa mỗi ngày, và nhiều bữa nhỏ còn sát với nhịp tự nhiên hơn. Người đi làm có thể cho hai bữa chính, phần còn lại chia vào bánh đố thức ăn hoặc máy hẹn giờ. Tổng lượng cả ngày vẫn phải giữ đúng.
Mèo 4 kg ăn bao nhiêu một ngày?
Năng lượng nghỉ của mèo 4 kg vào khoảng 200 kcal, mèo trưởng thành đã triệt sản ít vận động thường cần quanh mức đó. Đổi ra gram hay hộp dựa vào số kcal trên nhãn thức ăn đang dùng. Cân lại sau vài tuần để chỉnh, vì mỗi con mỗi khác.
Có nên để hạt sẵn cho mèo ăn cả ngày?
Ăn tự do tiện nhưng nhiều mèo trong nhà sẽ ăn quá nhu cầu và tăng cân. Bạn cũng khó nhận ra khi mèo bắt đầu ăn ít đi vì ốm. Cách tốt hơn là đong sẵn lượng cả ngày và chia bữa hoặc dùng bánh đố.
Vì sao mèo đòi ăn liên tục?
Thường là do thói quen: mèo kêu thì được cho ăn nên càng kêu nhiều. Cũng có thể do buồn chán hoặc khẩu phần ít đạm làm mèo nhanh đói. Nếu mèo ăn nhiều mà vẫn gầy đi thì cần khám để loại trừ cường giáp, tiểu đường.
Cho mèo ăn đồ vặt bao nhiêu là vừa?
Nguyên tắc phổ biến là đồ ăn vặt không quá khoảng một phần mười năng lượng trong ngày. Phần đó nên trừ bớt khỏi bữa chính để tổng không vượt nhu cầu. Đồ vặt ghi là thức ăn bổ sung không đủ chất để thay bữa.
