Mèo con cắn tay, vồ chân chủ hầu hết là đang chơi săn mồi, không phải hung dữ. Cách sửa là không bao giờ dùng tay chân làm đồ chơi, chuyển cơn hăng sang đồ chơi có khoảng cách như cần câu, và cho mèo con đủ các phiên chơi săn mồi mỗi ngày. Khi bị cắn: dừng lại, im lặng, rút tay chậm, rồi đưa đồ chơi. Đánh, búng mũi, xịt nước chỉ làm mèo sợ hoặc coi đó là trò vật lộn và cắn mạnh hơn.
Vì sao mèo con cắn
Chơi là tập săn
Mèo con từ khoảng 4 tuần đã rình, vồ, cắn, đá bằng chân sau, đúng các động tác bắt mồi. Từ khoảng 2 đến 4 tháng tuổi, nhu cầu chơi này lên cao nhất. Bàn tay ngọ nguậy trên chăn, bàn chân đi lướt qua là "con mồi" hoàn hảo: chuyển động, vừa tầm, lại biết kêu.
Thiếu bài học từ anh em
Trong ổ, mèo con cắn anh em mạnh quá sẽ bị kêu, bị cắn lại, bị bỏ chơi. Đó là cách chúng học kiểm soát lực cắn. Mèo con tách mẹ sớm, hoặc nuôi một mình, thiếu bài học này nên dễ cắn mạnh với người.
Được "dạy" cắn tay mà không biết
Vật tay với mèo con cho vui, để mèo ôm tay cắn, dùng ngón chân trêu dưới chăn: lúc mèo con nặng vài trăm gram thì dễ thương, lúc mèo bốn ký thì đau thật. Mèo không phân biệt được hôm nay cho cắn, mai không cho.
Ngứa răng
Từ khoảng 3–6 tháng, mèo con thay răng, thích gặm nhiều hơn. Gặm ngón tay một phần vì ngứa lợi.
Không phải lúc nào cũng là chơi
Mèo con sợ hãi bị dồn vào góc, mèo con bị bế khi không muốn, hoặc mèo con đau ở đâu đó cũng có thể cắn. Dấu hiệu khác hẳn: tai ép, rít, lông xù, cố bỏ chạy. Những trường hợp này cần giảm căng thẳng, không phải dạy chơi.
Năm việc làm ngay
- Tay là tay, đồ chơi là đồ chơi. Cả nhà thống nhất: không ai vật tay, không trêu bằng ngón chân. Chỉ cần một người làm là mèo con tiếp tục coi tay là đồ chơi.
- Chuyển sang đồ chơi có khoảng cách. Cần câu có lông, dây vải dài, chuột vải buộc dây giữ tay bạn cách xa miệng mèo. Kiểu đồ chơi và cách chơi chi tiết ở danh mục Chơi và vận động.
- Đồ chơi để ôm đá. Một con thú nhồi bông dài cỡ bằng mèo con để mèo ôm, cắn, đá bằng chân sau. Đây là thứ thay cho cánh tay.
- Lịch chơi đều đặn. Hai đến ba phiên chơi săn mồi mỗi ngày, mỗi phiên khoảng 10–15 phút, kết thúc bằng việc cho mèo bắt được đồ chơi và một bữa ăn nhỏ. Mèo con được xả năng lượng đúng chỗ ít đi phục kích chân người.
- Có thêm bạn cùng tuổi nếu được. Hai mèo con chơi vật nhau với nhau, dạy nhau lực cắn.
Khi đang bị cắn: làm gì từng giây
| Đừng | Vì sao | Thay bằng |
|---|---|---|
| Giật tay ra nhanh | Con mồi chạy trốn kích thích mèo bám chặt hơn | Thả lỏng tay, đứng yên, có thể đẩy nhẹ tay về phía miệng mèo cho mèo nhả |
| Hét to, la mắng | Tăng kích động, có mèo coi là phản hồi thú vị | Một tiếng "ui" ngắn, rồi im lặng |
| Đánh, búng mũi | Mèo sợ tay người, hoặc coi là vật lộn và đánh trả mạnh hơn | Rút tay chậm, đứng dậy, ngừng chơi khoảng một phút |
| Xịt nước | Mèo sợ chủ, không hiểu mình bị phạt vì gì | Đưa một đồ chơi ra khi mèo đã bình tĩnh |
| Nắm gáy nhấc lên | Mèo lớn không còn phản xạ thả lỏng như mèo con được mẹ tha; dễ sợ hãi | Bế đỡ cả mông, hoặc tốt nhất là rời đi |
Thông điệp mà mèo con cần học rất đơn giản: cắn người là cuộc chơi dừng lại; vồ đồ chơi thì cuộc chơi tiếp tục. Lặp lại đều đặn là đủ, không cần mạnh tay.
Mèo con phục kích chân
Nhiều mèo con nấp sau góc tủ, cửa phòng, rồi lao ra ôm chân người đi ngang. Cách xử lý:
- Tìm điểm nóng: ghi lại mèo hay phục ở đâu, lúc nào; thường là sáng sớm, chiều tối, khi mèo chưa được chơi.
- Đi trước một bước: mang theo một đồ chơi nhỏ trong túi, đi tới gần điểm nóng thì tung đồ chơi ra xa, theo hướng ngược với chân.
- Chơi trước giờ cao điểm: một phiên cần câu trước lúc mèo hay phục kích.
- Đừng chạy: chân chạy là con mồi càng hấp dẫn. Đứng yên, chờ mèo nhả, rồi tung đồ chơi.
Mèo con cắn lúc đang được vuốt
Có mèo con đang nằm cho vuốt thì bất ngờ ôm tay cắn. Một phần là chơi, một phần là đã đủ vuốt rồi. Hãy để ý tín hiệu báo trước: đuôi quất, da lưng giật, tai xoay ngang, quay đầu nhìn tay. Thấy là dừng. Vuốt ngắn ở má, cằm, đỉnh đầu thường dễ chịu hơn vuốt bụng hay dọc lưng dài. Chuyện "ngưỡng chịu vuốt" ở mèo lớn được bàn kỹ hơn ở danh mục Vấn đề hành vi.
Bao lâu thì thấy thay đổi
Phần lớn mèo con bớt cắn rõ sau hai đến bốn tuần nếu cả nhà làm cùng một cách. Tuần đầu đôi khi còn có vẻ tệ hơn: mèo con quen được đáp lại khi cắn, giờ không được nữa, nên thử mạnh hơn một chút. Đó là dấu hiệu nó đang học, không phải cách làm sai. Mèo cũng tự điềm tĩnh dần khi qua tuổi thiếu niên, khoảng một tuổi, nhưng thói cắn tay đã thành nếp thì không tự hết; đó là lý do nên dạy ngay từ khi mèo còn nhỏ.
Ngứa răng: cho thứ an toàn để gặm
- Đồ chơi vải dày, chuột vải nhồi chặt.
- Que gặm mềm dành cho mèo, có giám sát.
- Khăn vải nhỏ nhúng nước rồi để mát cho mèo gặm, luôn có người trông.
Tránh dây thun, sợi chỉ, dây ruy băng, nhựa mỏng: mèo con nuốt vào có thể gây tắc ruột nguy hiểm.
Bắt tay làm
- Họp nhà năm phút: không vật tay, không trêu chân, ai bị cắn thì làm đúng các bước dừng chơi.
- Mua hoặc làm một cần câu và một con thú bông dài để mèo ôm đá.
- Đặt lịch ba phiên chơi ngắn mỗi ngày, ghi chú mèo cắn giảm dần theo tuần.
- Rửa sạch vết cắn, vết cào bằng xà phòng và nước sạch.
Khi nào cần bác sĩ hay chuyên gia hành vi
Nhờ bác sĩ thú y khám nếu mèo con bỗng cắn khi bị chạm vào một vùng cơ thể, cắn kèm rít gầm, hoặc cắn nhiều bất thường sau khi ốm; đau có thể là nguyên nhân. Nếu sau vài tuần làm đúng mà mèo vẫn cắn gây thương tích, hoặc trong nhà có trẻ nhỏ, người già bị cắn nhiều, hãy hỏi chuyên gia hành vi. Về phía người: vết cắn của mèo dù nhỏ có thể nhiễm trùng sâu; vết cắn sưng đỏ, đau tăng, chảy mủ, kèm sốt hoặc nổi hạch cần đi khám bác sĩ cho người.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao mèo con hay cắn tay chủ?
Mèo con cắn tay chủ chủ yếu vì đang chơi săn mồi, coi bàn tay chuyển động là con mồi. Mèo con nuôi một mình hoặc tách mẹ sớm chưa học được kiểm soát lực cắn từ anh em. Vật tay với mèo con cũng vô tình dạy nó cắn tay.
Làm sao dạy mèo con không cắn?
Không dùng tay chân làm đồ chơi, cho mèo con chơi bằng cần câu và thú bông để ôm đá, mỗi ngày vài phiên. Khi bị cắn, dừng chơi, im lặng, rút tay chậm, rồi đưa đồ chơi khi mèo đã bình tĩnh. Kiên trì vài tuần là thấy rõ thay đổi.
Có nên đánh mèo con khi nó cắn không?
Không. Đánh hay búng mũi làm mèo con sợ tay người hoặc coi đó là vật lộn và cắn mạnh hơn. Cách hiệu quả là dừng cuộc chơi mỗi lần bị cắn và cho mèo chơi đủ bằng đồ chơi.
Mèo con cắn chân khi đi ngang phải làm sao?
Ghi lại chỗ và giờ mèo hay phục kích, chơi một phiên trước giờ đó, mang theo đồ chơi nhỏ để tung ra xa khi đi ngang. Không chạy, vì chân chạy càng giống con mồi.
Bị mèo con cắn có sao không?
Vết cắn nhỏ của mèo con thường không nghiêm trọng nhưng vẫn nên rửa ngay bằng xà phòng và nước sạch. Răng mèo nhọn có thể đưa vi khuẩn vào sâu. Vết cắn sưng đỏ, đau tăng, chảy mủ hoặc kèm sốt cần đi khám bác sĩ.
