Mèo con phát triển từng tuần: từ lúc mở mắt đến 6 tháng tuổi

Mèo con mở mắt vào khoảng ngày thứ 7 đến 14, bắt đầu chập chững đi quanh tuần thứ 3, tự đi vệ sinh và ăn thử thức ăn đặc từ tuần thứ 3–4, cai sữa xong quanh tuần thứ 7–8. Răng sữa mọc từ tuần thứ 2–3, răng vĩnh viễn thay dần từ khoảng tháng thứ 3–4 và gần đủ lúc 6 tháng. Đây là các mốc tham khảo; từng con có thể sớm hay muộn vài ngày, giống mèo lớn xác thì lớn chậm hơn.

Bài này là bức tranh chung của danh mục Nuôi mèo con. Những chuyện cụ thể như tách mẹ, cai sữa, tập khay cát, xã hội hoá, khám thú y có bài riêng, ở đây chỉ nêu mốc để bạn biết mèo con nhà mình đang ở đâu.

Bảng mốc phát triển

Hai tuần đầu: ngủ, bú, lớn

Mèo con mới sinh gần như không làm được gì ngoài bú và ngủ. Chúng chưa tự giữ được thân nhiệt, phải nằm sát mẹ và anh em. Mèo mẹ liếm vùng bụng và hậu môn để kích thích con đi tiểu, đi tiêu; mèo con chưa tự làm được việc này cho tới khoảng tuần thứ 3.

Với ổ mèo có mẹ chăm, việc của người là giữ chỗ nằm yên tĩnh, ấm, khô, ít người qua lại, và để mèo mẹ đủ ăn uống ngay gần ổ. Cân mèo con mỗi ngày hoặc cách ngày bằng cân bếp là cách đơn giản nhất để biết chúng có ổn không. Mèo con khoẻ tăng cân đều mỗi ngày; con đứng cân hay sụt cân trong tuần đầu cần được bác sĩ thú y xem sớm, vì mèo sơ sinh xuống sức rất nhanh.

Mắt mèo con mở dần, thường từ ngày thứ 7 đến 14, lúc đầu đục và luôn có màu xanh. Đừng cố vạch mắt ra. Mắt sưng phồng dưới mí, có mủ rỉ ra là dấu hiệu nhiễm trùng, cần đi khám.

Tuần 3–5: bước ra thế giới

Đây là quãng thay đổi nhanh nhất. Mèo con bắt đầu đứng, đi loạng choạng, rời ổ vài bước rồi quay về. Răng sữa nhú lên, chúng ngửi và liếm thử thức ăn của mẹ. Bản năng cào bới chỗ đất tơi để đi vệ sinh xuất hiện, nên đây là lúc đặt một khay cát thành thấp gần ổ.

Đồng thời, mèo con đang ở giữa giai đoạn xã hội hoá, khoảng 2–7 tuần tuổi, khi những gì chúng gặp sẽ in sâu vào cách chúng nhìn thế giới về sau. Những lần được bế nhẹ nhàng, nghe tiếng nói, tiếng xe ngoài phố ở mức vừa phải, gặp vài người khác nhau trong tuần này có giá trị lâu dài. Chi tiết có ở bài về giai đoạn xã hội hoá.

Từ tuần thứ 4, anh em trong ổ vật nhau, cắn nhau, rình vồ. Qua những màn này mèo con học được cắn bao nhiêu là đau. Đây là lý do mèo con ở với mẹ và anh em đến đủ tuần thường "biết chơi" hơn.

Tuần 6–8: cai sữa và tự lập

Mèo con chạy nhảy thành thạo, leo được lên ghế thấp, chơi hăng nhất trong ngày. Lượng thức ăn đặc tăng dần, mèo mẹ cho bú ít đi. Khoảng tuần 7–8, phần lớn mèo con đã cai sữa và có thể ăn hoàn toàn thức ăn dành cho mèo con. Cách tập ăn từng bước được viết ở bài cai sữa.

Đây cũng là lúc nhiều nhà muốn đón mèo con về. Nhưng 8 tuần là mức tối thiểu; ở với mẹ thêm vài tuần thường có lợi cho tính nết. Bài "mấy tuần tuổi thì tách mẹ được" giải thích vì sao.

Màu mắt thay đổi

Mắt xanh của mèo sơ sinh bắt đầu đổi màu từ khoảng tuần thứ 6–7, và màu cuối cùng có thể vài tháng sau mới rõ. Vì vậy mèo con mắt xanh lúc 6 tuần chưa chắc giữ mắt xanh khi lớn, trừ những giống có màu mắt xanh cố định như mèo Xiêm.

Tháng 3–6: thay răng và tuổi "nổi loạn"

Mèo có 26 răng sữa và 30 răng vĩnh viễn. Từ khoảng tháng thứ 3–4, răng cửa vĩnh viễn mọc, tiếp đến răng nanh, răng hàm; đến khoảng 6 tháng thì gần như đủ. Trong thời gian này mèo con hay gặm, hơi ngứa lợi, đôi khi bạn nhặt được một chiếc răng sữa nhỏ trên sàn, hoàn toàn bình thường. Nếu thấy răng nanh sữa chưa rụng mà răng vĩnh viễn đã mọc chen bên cạnh, hãy nhờ bác sĩ thú y xem.

Từ 4 đến 6 tháng, mèo con lớn nhanh, tò mò, liều lĩnh, thử nhảy lên mọi chỗ. Một số mèo cái có thể động dục sớm từ khoảng 4–6 tháng, mèo đực bắt đầu có hành vi đánh dấu. Hãy hỏi bác sĩ thú y về thời điểm triệt sản phù hợp trước khi những hành vi này xuất hiện.

Mèo đạt gần kích thước trưởng thành vào khoảng 12 tháng. Các giống lớn như Maine Coon, Ragdoll có thể tiếp tục lớn tới 3–4 tuổi.

Theo dõi cân nặng: cách đơn giản mà hữu ích nhất

Một quy tắc nhẩm phổ biến là mèo con tăng khoảng 100 gram mỗi tuần trong vài tháng đầu, tức khoảng nửa ký mỗi tháng tuổi đến 5–6 tháng. Đây là số tham khảo cho mèo cỡ vừa, không phải tiêu chuẩn. Điều quan trọng là đường cân đi lên đều.

• Dưới 4 tuần: cân hằng ngày hoặc cách ngày, cùng giờ, bằng cân bếp có đĩa.
• 4 tuần – 3 tháng: cân mỗi tuần.
• 3–6 tháng: cân mỗi hai tuần.
• Ghi vào sổ hoặc điện thoại, mang theo khi đi khám.

Bắt tay làm

• Xác định tuổi mèo con: hỏi người giao, đối chiếu với mốc răng, mắt, cách đi trong bảng.
• Mua một cân bếp, bắt đầu sổ cân ngay hôm nay.
• Kiểm tra nhà theo tuổi: dưới 6 tuần lo giữ ấm và chỗ nằm; trên 6 tuần lo khe hở, dây điện, ban công, cửa sổ.
• Lên lịch khám thú y đầu tiên trong những ngày đầu đón về.

Khi nào cần bác sĩ thú y

Mèo con xuống sức rất nhanh, nên ngưỡng đi khám thấp hơn mèo lớn. Đưa đi ngay nếu mèo con không tăng cân hoặc sụt cân, bỏ bú, bỏ ăn, lạnh người, lừ đừ, kêu yếu hoặc kêu liên tục không dỗ được, tiêu chảy, nôn, khó thở, bụng chướng căng, mắt sưng có mủ. Với mèo con dưới 4 tuần, đừng chờ qua đêm.