Mèo con mấy tuần tuổi thì tách mẹ được và vì sao đừng vội

Mèo con nên ở với mẹ và anh em ít nhất đến 8 tuần tuổi, và tốt hơn là khoảng 10–12 tuần nếu điều kiện cho phép. Lúc 8 tuần, phần lớn mèo con đã cai sữa và tự ăn được, nhưng vài tuần sau đó với mẹ và anh em giúp chúng học cách cắn nhẹ, chơi đúng mức và bình tĩnh hơn. Một số hiệp hội mèo giống ở châu Âu khuyên chỉ giao mèo con vào khoảng 12–13 tuần, sau khi đã tiêm phòng cơ bản.

Vì sao không phải "mở mắt, ăn được là tách"

Ở nhiều nơi, mèo con được cho đi từ lúc 4–6 tuần, ngay khi thấy chúng liếm được thức ăn. Ai cũng thích mèo con thật nhỏ. Nhưng ăn được chỉ là một phần của chuyện sẵn sàng rời mẹ. Mèo con còn cần:

• Hoàn tất cai sữa: quá trình kéo dài từ khoảng tuần thứ 3–4 đến tuần thứ 7–8. Tách giữa chừng, mèo con dễ ăn kém, tiêu chảy, sụt cân.
• Kháng thể và sức khoẻ ổn định: sữa mẹ, nhất là những ngày đầu, cho mèo con kháng thể bảo vệ một thời gian. Mèo con quá nhỏ chuyển nhà là chịu cùng lúc căng thẳng, thức ăn mới, mầm bệnh mới.
• Học từ anh em: vật nhau, cắn nhau, bị cắn lại, bị kêu "éc" khi cắn mạnh. Đó là cách mèo con học kiểm soát lực cắn và móng vuốt.
• Học từ mẹ: mèo mẹ dạy đi vệ sinh, phản ứng với nguy hiểm, cách ăn. Mèo mẹ điềm tĩnh với người cũng giúp con dạn người.

Bằng chứng từ nghiên cứu

Một nghiên cứu ở Phần Lan công bố năm 2017 trên tạp chí Scientific Reports, dựa trên khảo sát chủ của hàng nghìn con mèo, ghi nhận mèo tách mẹ trước 8 tuần có nhiều khả năng có hành vi hung hăng và hành vi lặp đi lặp lại như liếm, mút len vải quá mức hơn. Mèo ở với mẹ tới khoảng 14 tuần lại ít các hành vi này hơn so với mèo tách lúc 12 tuần. Đây là nghiên cứu dựa trên bảng hỏi chủ nuôi, nên nó cho thấy mối liên hệ chứ chưa phải chứng minh nhân quả, nhưng nó khớp với kinh nghiệm của nhiều bác sĩ thú y và chuyên gia hành vi.

Trong sách Cat Sense, nhà nghiên cứu hành vi mèo John Bradshaw cũng nhấn mạnh giai đoạn từ vài tuần tuổi đến khoảng hai tháng là lúc mèo con hình thành cách nhìn về người và về mèo khác. Mèo con đón về quá sớm thường bỏ lỡ phần học với anh em, còn mèo con ở ổ quá lâu mà không được tiếp xúc người lại bỏ lỡ phần làm quen với người. Mốc 8–12 tuần là điểm cân bằng khi ổ mèo được nuôi trong nhà, có người bế ẵm hằng ngày.

So sánh các mốc tách mẹ

Dấu hiệu mèo con sẵn sàng về nhà mới

• Ăn thức ăn đặc dành cho mèo con đều đặn, không còn phụ thuộc bú mẹ.
• Tự đi vệ sinh trong khay cát.
• Cân tăng đều, lông mượt, mắt mũi sạch, phân thành khuôn.
• Chạy nhảy, chơi với anh em, tò mò khi có người lạ sau vài phút.
• Đã được bác sĩ thú y khám ít nhất một lần, tốt nhất đã tẩy giun và tiêm mũi đầu theo lịch bác sĩ.

Nếu mèo con về nhà sớm hơn mức nên

Đôi khi mèo con đã về nhà lúc 5–6 tuần, vì người quen tặng hay vì hoàn cảnh. Không cần lo quá; nhiều con vẫn lớn lên thành mèo dễ thương. Chỉ cần bù những thứ chúng bị thiếu:

Bù về sức khoẻ

• Đưa đi khám sớm trong mấy ngày đầu để bác sĩ đánh giá, tẩy giun và lên lịch tiêm theo tuổi thật.
• Giữ ấm, nhất là ban đêm và mùa rét, mùa nồm.
• Cho ăn thức ăn mèo con dạng mềm, nhiều bữa nhỏ; không cho sữa bò. Cách ăn theo tuổi có ở bài cai sữa.
• Cân hằng ngày trong tuần đầu.

Bù về hành vi

• Không dùng tay chân làm đồ chơi, vì mèo con chưa học kiểm soát lực cắn. Dùng đồ chơi dài để giữ khoảng cách.
• Khi bị cắn mạnh: dừng chơi, im lặng, rút tay chậm. Mèo con học rằng cắn mạnh là hết vui.
• Nếu có điều kiện, nuôi hai mèo con cùng lứa tuổi; chúng sẽ dạy nhau phần mà mèo mẹ không kịp dạy.
• Một con mèo lớn điềm tĩnh, đã tiêm phòng, thân thiện với mèo con cũng giúp, nhưng phải giới thiệu từ từ và sau khi mèo con đã được khám.
• Mèo con hay mút vải, mút tai người: thường giảm dần theo tuổi; chỉ cần ngắt nhẹ, đưa đồ chơi khác.

Đi đón mèo con: hỏi người giao những gì

• Ngày sinh, mèo mẹ có ở đó không, được xem mèo mẹ không.
• Mèo con đang ăn gì, mấy bữa, có ăn hạt chưa. Xin một ít thức ăn đang dùng để chuyển dần.
• Đã tẩy giun, tiêm phòng chưa, có sổ hay giấy ghi lại không.
• Mèo con quen khay cát loại gì.
• Xin một mảnh vải, khăn có mùi ổ cũ mang theo, giúp những đêm đầu bớt lạ.

Người giao mèo có trách nhiệm thường vui vẻ trả lời các câu này và sẵn sàng giữ mèo con thêm vài tuần nếu chưa đủ tuổi.

Bắt tay làm

• Hỏi ngày sinh trước khi hẹn đón; tính ngày mèo con tròn 8 tuần và 12 tuần.
• Chuẩn bị trước một phòng nhỏ có ổ, khay thấp, bát nước, đồ chơi dài.
• Hẹn trước lịch khám thú y trong tuần đầu.
• Nếu nhận mèo con sớm: lên kế hoạch bù sức khoẻ và hành vi như trên, cân mỗi ngày.

Khi nào cần bác sĩ thú y hoặc chuyên gia hành vi

Mèo con mới về mà bỏ ăn, tiêu chảy, nôn, lừ đừ, sổ mũi, chảy nước mắt, sụt cân cần đi khám sớm, đừng chờ "quen nhà". Mèo con tách mẹ sớm, lớn lên cắn người gây thương tích, mút hoặc ăn vải nhiều, hoảng sợ quá mức có thể cần chuyên gia hành vi; hỏi bác sĩ thú y giới thiệu.