Mèo con bắt đầu cai sữa vào khoảng 3–4 tuần tuổi bằng thức ăn dành cho mèo con dạng sệt, chuyển dần sang thức ăn mềm, và thường cai xong quanh 7–8 tuần. Mèo con khoảng 2 tháng tuổi đã ăn được hạt dành cho mèo con, có thể làm mềm bằng nước ấm lúc đầu. Đến 6 tháng nên cho ăn 3–4 bữa mỗi ngày bằng thức ăn ghi rõ dành cho mèo đang lớn hoặc mọi lứa tuổi, rồi chuyển sang thức ăn mèo trưởng thành vào khoảng 12 tháng.
Vì sao mèo con cần thức ăn riêng
Mèo con lớn rất nhanh: từ khoảng một trăm gram lúc sinh lên gần một ký lúc hai tháng. Để làm được vậy, chúng cần nhiều năng lượng, nhiều đạm và lượng canxi, phốt pho, axit béo phù hợp cho xương và não đang phát triển. Bảng dinh dưỡng của AAFCO đặt mức đạm tối thiểu cho mèo đang lớn là 30% chất khô, cao hơn mức 26% của mèo trưởng thành.
Vì vậy trên nhãn cần tìm dòng "hoàn chỉnh và cân bằng cho sự tăng trưởng" (growth, growth and reproduction), hoặc "cho mọi lứa tuổi" (all life stages). Thức ăn chỉ ghi cho mèo trưởng thành không nên dùng cho mèo con. Cách đọc nhãn chi tiết nằm ở danh mục Dinh dưỡng cho mèo.
Lịch ăn theo từng giai đoạn
| Tuổi | Ăn gì | Số bữa gợi ý | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| 0–3 tuần | Sữa mẹ | Bú theo nhu cầu | Mèo mồ côi cần sữa thay thế dành riêng cho mèo con, theo hướng dẫn thú y |
| 3–5 tuần | Sữa mẹ + thức ăn mèo con dạng sệt như cháo | Mời ăn 3–4 lần/ngày | Đĩa nông, không ép |
| 5–7 tuần | Pate mèo con mềm, hạt mèo con ngâm mềm | 4–5 bữa | Sữa mẹ giảm dần |
| 7–8 tuần | Thức ăn mèo con, hạt có thể ăn khô hoặc hơi ẩm | 4 bữa | Phần lớn đã cai xong |
| 2–3 tháng | Thức ăn mèo con hoàn chỉnh, hạt và pate | 4 bữa | Lớn nhanh nhất, đói nhanh |
| 3–6 tháng | Như trên | 3–4 bữa | Thay răng, có thể ăn chậm vài ngày |
| 6–12 tháng | Thức ăn mèo con hoặc mọi lứa tuổi | 2–3 bữa | Sau triệt sản theo dõi cân, dễ tăng nhanh |
| Khoảng 12 tháng | Chuyển dần sang thức ăn mèo trưởng thành | 2 bữa trở lên | Giống lớn có thể chuyển muộn hơn theo lời bác sĩ |
Cách tập ăn dặm từng bước
Bước 1: món đầu tiên (khoảng 3–4 tuần)
Trộn pate dành cho mèo con với một ít nước ấm, hoặc với sữa thay thế dành cho mèo con, thành hỗn hợp sệt như cháo loãng. Đổ ra đĩa nông, rộng, đặt gần ổ. Chấm một chút lên đầu ngón tay sạch cho mèo con liếm thử, rồi đưa ngón tay về gần đĩa. Mèo con hay giẫm vào đĩa, dính đầy mặt, đó là chuyện bình thường. Đừng ấn mặt mèo con vào đĩa; chúng có thể hít phải thức ăn.
Bước 2: đặc dần (khoảng 4–6 tuần)
Giảm nước, tăng pate. Bắt đầu cho thêm vài viên hạt mèo con đã ngâm nước ấm đến mềm. Mèo mẹ vẫn cho bú, nhưng thưa dần; nhiều mèo mẹ tự đứng dậy bỏ đi khi con bú lâu, đó là cách mẹ dạy con tự lập.
Bước 3: thức ăn mèo con thật sự (khoảng 6–8 tuần)
Pate mèo con không cần pha thêm nước, hạt mèo con ngâm ít dần cho tới khi mèo con nhai được hạt khô. Đặt bát nước sạch, nông ngay từ lúc tập ăn dặm. Từ đây, cố gắng cho mèo con làm quen với vài kết cấu khác nhau, cả pate lẫn hạt, để lớn lên không quá kén.
Mèo con mấy tháng ăn hạt được
Đây là câu hỏi rất nhiều người gõ tìm. Câu trả lời ngắn: mèo con bắt đầu ăn được hạt mèo con ngâm mềm từ khoảng 4–5 tuần, ăn hạt khô được vào khoảng 7–8 tuần, tức khoảng 2 tháng. Hạt phải là loại dành cho mèo con hoặc mọi lứa tuổi, viên nhỏ. Mỗi con một khác: có con nhai hạt khô ngon lành lúc 6 tuần, có con tới 9–10 tuần vẫn thích hạt hơi ẩm. Theo dõi phân và cân nặng, không cần ép theo đúng ngày.
Khi mèo con đang thay răng, khoảng 3–6 tháng, có thể có vài ngày ăn chậm, nhai một bên, thích đồ mềm hơn. Làm ẩm hạt hoặc tăng phần pate trong mấy ngày đó. Nếu kèm chảy máu nhiều, hôi miệng, bỏ ăn hẳn thì đi khám.
Bao nhiêu là đủ
Mèo con đang lớn ăn theo nhu cầu nhiều hơn mèo lớn. Dùng bảng hướng dẫn trên bao bì theo tuổi và cân nặng làm điểm xuất phát, chia đều vào các bữa trong ngày. Cân mèo con mỗi tuần: cân tăng đều, lưng không trơ xương, bụng không quá căng là đang ổn. Mèo con không cần ăn kiêng, nhưng sau triệt sản nhu cầu năng lượng giảm khá rõ, đó là lúc cần hỏi bác sĩ để điều chỉnh, tránh béo từ nhỏ.
Những thứ không nên cho mèo con
- Sữa bò, sữa đặc, sữa của người: dễ gây tiêu chảy, mà tiêu chảy ở mèo con dẫn tới mất nước rất nhanh. Mèo con mồ côi chỉ dùng sữa thay thế dành riêng cho mèo con.
- Cơm trộn cá, đồ ăn của người: không đủ chất cho cơ thể đang lớn; gia vị, hành tỏi độc với mèo.
- Thức ăn cho mèo trưởng thành làm bữa chính: thiếu năng lượng và một số chất cho tuổi đang lớn.
- Canxi, vitamin bổ sung tự mua: thức ăn mèo con hoàn chỉnh đã đủ; bổ sung thêm có thể làm lệch cân bằng và hại xương. Chỉ dùng khi bác sĩ chỉ định.
- Thịt, cá sống: nguy cơ vi khuẩn, ký sinh trùng; mèo con dễ bị nặng hơn mèo lớn.
Mèo con mồ côi: biết để không làm sai
Mèo con dưới 3–4 tuần không có mẹ là ca khó: cần sữa thay thế dành riêng cho mèo con, bú bình mỗi vài giờ cả ngày lẫn đêm ở tuần đầu, giữ ấm liên tục, và kích thích đi vệ sinh sau mỗi cữ bú bằng bông ấm, như mèo mẹ liếm. Cho bú sai tư thế (ngửa bụng) dễ làm sặc vào phổi; phải để mèo con nằm sấp như khi bú mẹ. Việc này nên làm với hướng dẫn trực tiếp của bác sĩ thú y ngay từ ngày đầu.
Bắt tay làm
- Kiểm tra bao thức ăn đang dùng có ghi cho mèo đang lớn hoặc mọi lứa tuổi không.
- Chuẩn bị đĩa nông, bát nước nông, cân bếp.
- Ghi lịch số bữa theo tuổi lên tủ lạnh; khi mèo con lớn thêm một giai đoạn, giảm một bữa.
- Cho thử ít nhất hai kết cấu thức ăn khác nhau trong mấy tháng đầu.
- Hẹn hỏi bác sĩ về thời điểm chuyển sang thức ăn mèo trưởng thành và chỉnh lượng ăn sau triệt sản.
Khi nào cần bác sĩ thú y
Mèo con bỏ ăn quá nửa ngày đến một ngày, tiêu chảy, nôn, bụng chướng, lừ đừ, sụt cân hoặc đứng cân cần đi khám sớm. Mèo con nhỏ mất nước và hạ đường huyết nhanh hơn mèo lớn nhiều, đừng chờ "để mai xem".
Câu hỏi thường gặp
Mèo con mấy tháng ăn hạt được?
Mèo con ăn được hạt mèo con ngâm mềm từ khoảng 4–5 tuần và ăn hạt khô vào khoảng 7–8 tuần, tức khoảng 2 tháng tuổi. Nên chọn hạt dành cho mèo con hoặc mọi lứa tuổi, viên nhỏ. Lúc đầu có thể làm ẩm hạt bằng nước ấm.
Mèo con 1 tháng tuổi ăn gì?
Mèo con khoảng 4 tuần vẫn bú mẹ là chính và bắt đầu tập ăn dặm thức ăn dành cho mèo con dạng sệt, pha pate với chút nước ấm hoặc sữa thay thế cho mèo con. Không cho sữa bò hay cơm cá. Mèo con mồ côi tuổi này cần hướng dẫn của bác sĩ thú y.
Mèo con một ngày ăn mấy bữa?
Khoảng 2–3 tháng tuổi nên ăn 4 bữa mỗi ngày, 3–6 tháng 3–4 bữa, 6–12 tháng 2–3 bữa. Tổng lượng theo bảng trên bao bì và cân nặng. Cân mèo con mỗi tuần để chỉnh.
Mèo con uống sữa gì?
Mèo con bú mẹ là tốt nhất. Mèo con không có mẹ chỉ dùng sữa thay thế dành riêng cho mèo con. Sữa bò, sữa đặc và sữa của người dễ gây tiêu chảy và không đủ chất cho mèo con.
Khi nào chuyển mèo con sang thức ăn mèo lớn?
Thường vào khoảng 12 tháng tuổi, chuyển dần trong 7–10 ngày. Các giống lớn như Maine Coon có thể ăn thức ăn tăng trưởng lâu hơn theo lời bác sĩ. Sau triệt sản cần theo dõi cân để điều chỉnh lượng ăn sớm.