Dọn khay cát mèo hằng ngày và khử mùi cho phòng trọ, căn hộ nhỏ

Muốn nhà nuôi mèo không có mùi, việc quan trọng nhất là xúc khay ít nhất một đến hai lần mỗi ngày, thay toàn bộ cát và rửa khay định kỳ, và lau sạch mọi chỗ mèo lỡ tè ngoài khay bằng chất làm sạch chứa enzyme. Xịt thơm, tinh dầu hay cát có hương chỉ che mùi, và nhiều thứ trong số đó không an toàn hoặc làm mèo ghét khay.

Mùi đến từ đâu

Nước tiểu mèo khi mới thải ra không quá nồng. Mùi khai đặc trưng xuất hiện khi vi khuẩn phân giải ure thành amoniac, và theo thời gian các hợp chất chứa lưu huỳnh trong nước tiểu mèo phân huỷ tạo mùi rất khó chịu. Nghĩa là: nước tiểu càng nằm lâu, mùi càng nặng. Phân cũng vậy. Trong phòng trọ hay căn hộ nhỏ, nóng ẩm, mùi này đọng lại nhanh hơn nhà rộng thoáng.

Vì thế không có sản phẩm khử mùi nào thay được việc lấy chất thải ra khỏi nhà sớm. Mọi thứ khác chỉ là hỗ trợ.

Lịch dọn khay tham khảo

Nhà nhiều mèo, mùa nóng ẩm, hoặc mèo có bệnh tiểu nhiều thì rút ngắn tất cả các mốc trên.

Có thêm một lý do để xúc hằng ngày: trứng ký sinh trùng Toxoplasma (nếu có trong phân mèo) cần từ 1 đến 5 ngày ở ngoài môi trường mới có khả năng lây nhiễm. Xúc phân mỗi ngày gần như loại bỏ nguy cơ này. Chi tiết ở bài về nuôi mèo khi mang thai trong cùng mục.

Xúc khay đúng cách

1. Dùng xẻng có lỗ vừa với cỡ hạt cát: cát sạch lọt qua, cục vón ở lại.
2. Xúc nhẹ từ mép vào, đừng đập vỡ cục tiểu — mảnh vỡ còn lại trong khay là nguồn mùi.
3. Cạo phần cát dính ở thành và đáy khay.
4. Bỏ chất thải vào túi nhỏ, buộc kín, cho vào thùng rác có nắp. Ở chung cư, mang đi bỏ hằng ngày thay vì gom trong nhà.
5. Bù cát mới cho đủ độ dày.
6. Rửa tay bằng xà phòng sau khi dọn, kể cả khi có đeo găng.

Trong khi xúc, liếc nhìn: hôm nay có mấy cục tiểu, cục to hay nhỏ, phân thế nào. Đây là cách theo dõi sức khoẻ mèo dễ nhất; bài "nhìn phân và nước tiểu" trong mục này hướng dẫn đọc những gì bạn thấy.

Rửa khay: dùng gì, tránh gì

Lau khay khô hoàn toàn trước khi đổ cát mới. Khay còn ẩm làm cát vón dính đáy ngay lần đầu.

Khử mùi cho phòng trọ, căn hộ nhỏ

Những gì thật sự có tác dụng

• Dọn đều. Không có gì thay được.
• Thông gió. Mở cửa sổ đối lưu vài lần mỗi ngày, quạt hút ở khu đặt khay nếu có. Phòng kín bật điều hoà cả ngày là nơi mùi đọng nhiều nhất.
• Khay đủ to, cát đủ dày. Cát mỏng làm nước tiểu đọng đáy khay.
• Baking soda (muối nở) trộn vào cát hoặc rắc một lớp mỏng dưới đáy khay trước khi đổ cát — không mùi, không độc ở lượng này, giúp trung hoà mùi axit. Một số loại cát đã trộn sẵn.
• Than hoạt tính đặt trong túi vải ở gần khay (ngoài tầm mèo gặm) hút mùi trong không khí.
• Máy lọc không khí có màng than hoạt tính ở phòng nhỏ kín.
• Thùng rác có nắp kín cho chất thải mèo, đổ mỗi ngày.

Những gì nên bỏ

• Tinh dầu khuếch tán, xông tinh dầu: tinh dầu tràm trà, bạc hà, cam chanh, khuynh diệp và nhiều loại khác độc với mèo, kể cả qua đường hô hấp và qua lông khi mèo liếm.
• Nhang, nến thơm đặt gần khay: khói và mùi nồng làm mèo khó chịu.
• Xịt thơm phòng xịt thẳng vào khay hay chỗ mèo nằm.

Khi mèo đã lỡ tè ra ngoài

Mùi nước tiểu thấm vào nệm, thảm, ron gạch có thể tồn tại rất lâu, và mũi mèo vẫn ngửi thấy dù mũi người đã không thấy — mèo quay lại tè đúng chỗ cũ. Cách xử lý:

1. Thấm càng nhiều càng tốt bằng giấy hoặc khăn khô, ấn chứ không chà.
2. Xịt hoặc đổ chất làm sạch chứa enzyme đủ để thấm sâu như nước tiểu đã thấm; để theo thời gian trên hướng dẫn.
3. Để khô tự nhiên, không sấy nóng (nhiệt có thể làm mùi bám chặt hơn).
4. Dùng đèn UV (ánh sáng tím) trong phòng tối để tìm vết cũ không nhìn thấy bằng mắt thường.
5. Không phạt mèo, không dí mũi mèo vào chỗ tè. Mèo không hiểu, chỉ thấy sợ chủ — và càng sợ càng đi lén.

Một lần lỡ là chuyện có thể xảy ra. Lặp lại nhiều lần thì không còn là chuyện mùi — đọc bài "mèo đi vệ sinh bậy" ở mục Vấn đề hành vi và đưa mèo đi khám.

Mùa nồm và mùa mưa

Độ ẩm cao làm cát hút nước từ không khí, mùi đọng lâu hơn, khay khó khô. Trong những tuần nồm: xúc thường hơn, thay toàn bộ cát sớm hơn, cất bao cát nơi khô và buộc kín, lau sàn quanh khay bằng khăn khô, bật quạt hoặc chế độ hút ẩm nếu có. Cát đậu nành và cát gỗ dễ mốc trong bao — mở bao thấy đốm mốc là bỏ.

Bắt tay làm: lịch dọn dán trên tủ lạnh

• Mỗi sáng và mỗi tối: xúc khay, bù cát, liếc xem số cục tiểu và phân.
• Mỗi ngày: mang rác mèo đi đổ.
• Mỗi tuần: lau sàn quanh khay, giặt thảm chùi chân đặt trước khay.
• Mỗi 2–4 tuần: đổ hết cát, rửa khay, phơi khô.
• Mỗi năm (hoặc khi xước nhiều): thay khay nhựa.

Khi nào cần bác sĩ thú y

Mùi nước tiểu nồng bất thường, thay đổi màu, có máu, cục tiểu nhiều và to hơn hẳn, hay nhỏ li ti mà nhiều lần, phân lỏng kéo dài hoặc mùi rất khác thường: đều là lý do nên đưa mèo đi khám, mang theo ảnh chụp khay. Mèo đực ra vào khay liên tục mà không có cục tiểu nào là cấp cứu, đi thú y ngay.