Mèo trưởng thành khoẻ mạnh có thể ở nhà một mình suốt ngày làm việc tám đến mười tiếng mà không sao, miễn có đủ nước, thức ăn, khay sạch và một môi trường an toàn. Đi vắng vài ngày thì khác: dù có máy cho ăn tự động, vẫn nên có người ghé thăm mỗi ngày để kiểm tra mèo ăn, uống, đi vệ sinh bình thường. Mèo con, mèo già, mèo đang bệnh cần người trông sát hơn. Lý do là những ca nguy hiểm như bỏ ăn kéo dài hay mèo đực tắc tiểu không thể đợi bạn về.
Mèo có thật sự "không cần ai" như người ta nói
Mèo có tiếng độc lập, và đúng là mèo chịu ở một mình tốt hơn chó. Nhưng "chịu được" không có nghĩa là "không cần". Nhiều nghiên cứu về hành vi cho thấy mèo gắn bó với chủ, có con tỏ ra căng thẳng khi chủ đi vắng lâu: kêu nhiều, đi vệ sinh ngoài khay, liếm lông quá mức, bỏ ăn, hoặc quá bám khi chủ về. Các chuyên gia hành vi gọi chung là những vấn đề liên quan đến chia cách.
Mỗi con một khác. Mèo đã quen nếp sinh hoạt của cả nhà đi làm ban ngày thường ngủ phần lớn thời gian vắng chủ. Mèo mới về, mèo được nuôi bởi người làm việc ở nhà rồi đột ngột chủ đi làm cả ngày, thường cần thời gian làm quen.
Một ngày đi làm: chuẩn bị gì trước khi ra khỏi cửa
- Nước: ít nhất hai bát ở hai chỗ, phòng khi một bát bị lật. Mùa nóng thêm bát thứ ba.
- Thức ăn: theo lịch đã chia. Nếu mèo ăn theo bữa, có thể dùng máy cho ăn hẹn giờ cho bữa trưa, hoặc bánh đố thức ăn chứa phần khẩu phần trong ngày.
- Khay: xúc sạch trước khi đi. Khay bẩn cả ngày là lý do hay gặp khiến mèo đi vệ sinh ra ngoài.
- Nhiệt độ: phòng không đóng kín bí bách vào mùa nóng; có chỗ mát, có chỗ ấm.
- An toàn: cửa sổ không lưới đã đóng; máy giặt, tủ đã đóng; dây điện, thức ăn người đã cất; cửa phòng nguy hiểm đã khoá.
- Thứ để làm: vài món đồ chơi cất đi rồi mới bày ra trước khi đi, một thùng giấy, chỗ ngắm cửa sổ.
Chơi trước khi đi, chơi khi về
Một phiên chơi mười phút buổi sáng, kết thúc bằng bữa ăn, giúp mèo tiêu năng lượng và ngủ yên phần lớn buổi sáng. Buổi tối khi về, dành thời gian chơi và ở cạnh mèo trước khi lao vào việc nhà. Mèo được đáp ứng đủ khi chủ ở nhà thường ít "đòi nợ" vào lúc nửa đêm.
Đi vắng một đến ba ngày
Nhiều người nghĩ: một máy cho ăn tự động, một đài phun nước, hai khay cát là đủ cho mèo tự lo ba ngày. Về lý thuyết mèo có đủ ăn uống. Nhưng đây là những điều có thể xảy ra mà không ai biết:
- Máy cho ăn kẹt, hết pin, mất điện; đài phun nước cạn.
- Mèo bị kẹt trong tủ, trong phòng đóng cửa do gió.
- Mèo bỏ ăn vì căng thẳng. Mèo nhịn ăn hoàn toàn quá 24 đến 48 giờ có nguy cơ gan nhiễm mỡ, nhất là mèo đang mập.
- Mèo đực bị tắc niệu đạo, rặn mà không ra nước tiểu. Đây là ca cấp cứu, có thể tử vong trong một đến hai ngày nếu không được xử lý.
- Nôn, tiêu chảy, ngộ độc thứ gì đó.
Vì vậy lời khuyên chung của giới thú y là không để mèo quá một ngày mà không có người kiểm tra. Một người hàng xóm, người thân, bạn bè ghé qua mỗi ngày mười lăm phút là đủ: thay nước, cho ăn, xúc khay, nhìn mèo một lượt.
Đi vắng lâu hơn: người trông tại nhà hay gửi đi
Với chuyến đi dài ngày, bạn có hai hướng: nhờ người ghé thăm hoặc ở lại nhà, hoặc gửi mèo ở cơ sở trông giữ. So sánh kỹ hai lựa chọn này có ở danh mục mèo theo từng tuổi; ở đây chỉ nêu nguyên tắc: mèo nói chung chịu đựng thay đổi chỗ ở kém hơn thay đổi người, nên nếu có người tin cậy ghé thăm hằng ngày, để mèo ở nhà thường ít căng thẳng hơn.
Dặn người trông mèo những gì
Viết ra giấy, dán ở tủ lạnh hoặc gửi tin nhắn. Người trông mèo không phải chủ, họ không biết những điều bạn cho là hiển nhiên.
| Mục | Nội dung cần ghi |
|---|---|
| Ăn | Loại thức ăn, mấy bữa, mỗi bữa khoảng bao nhiêu, cất ở đâu; không cho thêm đồ ăn người |
| Nước | Thay nước mỗi lần ghé, rửa bát |
| Khay | Xúc mỗi lần ghé, cát thay ở đâu; chú ý số cục nước tiểu |
| Bình thường của mèo | Mèo hay trốn ở đâu, có hay ra chào không, ăn hết trong bao lâu |
| Dấu hiệu phải gọi ngay | Không ăn cả ngày; không có nước tiểu trong khay; rặn trong khay; nôn nhiều lần; thở há miệng; lả |
| Cửa | Cửa sổ, ban công giữ đóng; nhìn chân trước khi mở cửa ra vào |
| Liên lạc | Số của bạn, số phòng khám thú y quen và phòng khám trực đêm, một người dự phòng |
| Thuốc (nếu có) | Chỉ theo đơn bác sĩ thú y đã kê; ghi rõ và để sẵn |
Nếu được, nhờ người trông nhắn ảnh mèo đang ăn và ảnh khay cát mỗi lần ghé. Đó là cách đơn giản để bạn biết mèo ổn.
Máy móc hỗ trợ: dùng được, nhưng đừng giao phó hết
- Máy cho ăn hẹn giờ: tiện cho bữa trưa ngày đi làm, hay giữ nếp ăn khi bạn về muộn. Chạy thử vài ngày khi bạn còn ở nhà để chắc máy hoạt động và mèo không sợ tiếng máy.
- Đài phun nước: nhiều mèo uống nhiều hơn khi nước chảy. Luôn để thêm một bát nước tĩnh dự phòng.
- Camera: giúp bạn nhìn mèo, nhưng không thay được việc có người kiểm tra khay và cho ăn. Camera có loa phát tiếng có thể làm một số mèo giật mình vì nghe tiếng chủ mà không thấy chủ.
- Khay tự dọn: có mèo dùng tốt, có mèo sợ. Đừng mua ngay trước chuyến đi; mèo cần làm quen nhiều tuần.
Bắt tay làm: tập cho mèo quen ở một mình
- Tạo nếp: giờ ăn, giờ chơi tương đối cố định, kể cả ngày nghỉ.
- Ra khỏi nhà mà không chào tạm biệt rình rang, về nhà cũng không làm ồn ào. Sự ra vào bình thường giúp mèo coi đó là chuyện thường.
- Tập dần: nếu bạn vừa chuyển từ làm việc ở nhà sang đi làm, thử ra ngoài vài tiếng trong những ngày trước.
- Để lại thứ có mùi bạn: chiếc áo đã mặc đặt trong ổ mèo.
- Bánh đố thức ăn chỉ xuất hiện khi bạn đi vắng, để việc bạn rời nhà gắn với điều dễ chịu.
- Theo dõi khi về: khay có bình thường, thức ăn có vơi, có dấu hiệu phá phách, kêu nhiều (hàng xóm có thể kể) không.
Khi nào cần bác sĩ thú y hoặc chuyên gia hành vi
Đưa mèo đi thú y ngay nếu khi về bạn thấy: mèo không ăn gì từ hôm trước, khay không có nước tiểu, mèo đực ngồi rặn trong khay, nôn nhiều, lả, thở khó. Đó là những ca không đợi được.
Nếu mèo khoẻ nhưng mỗi lần bạn đi vắng lại đi vệ sinh lên giường, kêu suốt, liếm lông trụi, hãy khám thú y trước để loại trừ bệnh, sau đó có thể nhờ bác sĩ giới thiệu chuyên gia hành vi. Ghi lại hành vi xảy ra khi nào, kéo dài bao lâu sẽ giúp ích nhiều. Đừng phạt mèo khi về thấy "bãi chiến trường": mèo không liên hệ được hình phạt với việc đã làm từ nhiều giờ trước, chỉ thêm sợ và căng thẳng.
Câu hỏi thường gặp
Để mèo ở nhà một mình được bao lâu?
Mèo trưởng thành khoẻ có thể ở một mình trong một ngày làm việc. Quá một ngày thì nên có người ghé thăm mỗi ngày để kiểm tra ăn uống, khay cát. Mèo con, mèo già, mèo bệnh cần người trông sát hơn.
Đi du lịch ba ngày có để mèo ở nhà với máy cho ăn tự động được không?
Không nên để mèo hoàn toàn một mình ba ngày dù có máy. Máy có thể hỏng, mèo có thể bỏ ăn vì căng thẳng hoặc bị tắc tiểu mà không ai biết. Hãy nhờ người ghé qua mỗi ngày, kể cả chỉ mười lăm phút.
Mèo có buồn khi chủ đi vắng không?
Có con có. Mèo gắn bó với chủ và một số mèo tỏ ra căng thẳng khi chủ vắng: kêu nhiều, đi vệ sinh ngoài khay, bỏ ăn, liếm lông quá mức. Giữ nếp sinh hoạt ổn định và có người quen ghé thăm giúp mèo đỡ hơn.
Nên dặn người trông mèo những gì?
Loại và lượng thức ăn, lịch thay nước, cách xúc khay, chỗ mèo hay trốn, giữ cửa sổ đóng. Quan trọng nhất là các dấu hiệu phải gọi ngay: không ăn cả ngày, không có nước tiểu, rặn trong khay, nôn nhiều, khó thở. Kèm số phòng khám thú y và phòng khám trực đêm.
Mèo về thấy phá phách khi chủ đi vắng có nên phạt không?
Không nên. Mèo không liên hệ được hình phạt với việc đã làm từ nhiều giờ trước, chỉ thêm sợ và căng thẳng, làm tình trạng tệ hơn. Hãy khám thú y để loại trừ bệnh, rồi tăng chơi trước khi đi và bày thêm thứ để mèo làm khi ở một mình.
