Trước khi đón mèo về, bạn chỉ cần một bộ tối thiểu gồm tám thứ: lồng vận chuyển, khay vệ sinh và cát, thức ăn đúng loại mèo đang ăn, bát ăn và bát nước, chỗ ngủ, chỗ trốn, cây cào và vài món đồ chơi. Quan trọng không kém là một căn phòng nhỏ được sắp sẵn để mèo làm quen trong vài ngày đầu, cùng việc rà soát các mối nguy như cửa sổ, ban công, dây điện và cây độc. Mua đủ những thứ này trước ngày đón sẽ giúp mèo bớt hoảng và bạn khỏi chạy đi mua giữa đêm.
Vì sao phải chuẩn bị trước, không đợi mèo về rồi tính
Mèo là loài gắn chặt với lãnh thổ. Đổi nhà là một trong những sự kiện gây căng thẳng lớn nhất trong đời một con mèo, dù đó là mèo con hai tháng tuổi hay mèo trưởng thành được nhận lại từ người quen. Những ngày đầu, mèo cần một nơi yên, có mùi ổn định, có chỗ trốn và mọi thứ thiết yếu nằm trong tầm vài bước chân.
Nếu bạn đón mèo về rồi mới loay hoay mua khay, mua cát, mèo sẽ phải nhịn tiểu hoặc tự chọn một góc nào đó trong nhà để giải quyết. Thói quen đi vệ sinh sai chỗ hình thành từ những đêm đầu rất khó sửa về sau. Tương tự, đổi thức ăn đột ngột cùng lúc với đổi nhà dễ làm mèo đau bụng, tiêu chảy hoặc bỏ ăn, và bạn sẽ không biết nguyên nhân là do đồ ăn hay do stress.
Một lý do thực tế nữa: người mới nuôi thường mua thừa những thứ đẹp mắt như nhà gỗ, quần áo, vòng cổ chuông kêu, nhưng lại thiếu những thứ mèo thật sự dùng hằng ngày. Danh sách dưới đây sắp theo mức cần thiết, đọc xong bạn biết cái nào phải có từ hôm đầu, cái nào để sau.
Danh sách tối thiểu: tám món phải có từ ngày đầu
| Món | Nên chọn thế nào | Sai lầm hay gặp |
|---|---|---|
| Lồng vận chuyển | Loại cứng, mở được nắp trên, đủ rộng để mèo đứng dậy và xoay người | Dùng túi vải mềm hoặc thùng giấy; mèo hoảng có thể xé hoặc thoát ra giữa đường |
| Khay vệ sinh | Dài khoảng 1,5 lần chiều dài thân mèo (tính từ mũi tới gốc đuôi), không nắp lúc đầu | Khay quá nhỏ, thành quá cao với mèo con |
| Cát vệ sinh | Đúng loại mèo đã quen ở nhà cũ; nếu chưa rõ, chọn cát hạt mịn, không mùi | Mua cát thơm nồng; nhiều mèo né khay vì mùi |
| Thức ăn | Đúng loại mèo đang ăn, đủ dùng ít nhất 1–2 tuần | Đổi ngay sang loại mới vừa mua |
| Bát ăn, bát nước | Gốm hoặc inox, nông và rộng; bát nước đặt cách bát ăn | Bát nhựa sâu lòng, đặt sát khay cát |
| Chỗ ngủ | Ổ có thành hoặc chỉ cần thùng giấy lót khăn cũ | Mua ổ đắt rồi ép mèo nằm |
| Chỗ trốn | Hộp giấy có lỗ chui, gầm ghế, lồng vận chuyển mở cửa | Không có chỗ nào để mèo khuất tầm nhìn |
| Cây cào | Đứng vững, đủ cao để mèo vươn người, bọc dây thừng sisal hoặc bìa carton | Trụ cào thấp, lắc lư; mèo bỏ sang cào sofa |
Ngoài tám món đó, nên có thêm một cần câu lông vũ hoặc vài quả bóng nhẹ, và một chiếc khăn hay mảnh vải mang mùi nhà cũ của mèo. Xin người giao mèo một nắm cát đã dùng và chiếc khăn mèo hay nằm: mùi quen giúp mèo nhận ra khay và chỗ ngủ nhanh hơn.
Chú ý về lồng vận chuyển
Lồng vận chuyển không chỉ dùng ngày đón mèo. Bạn sẽ cần nó mỗi lần đi thú y, khi chuyển nhà, khi có sự cố trong nhà phải mang mèo đi gấp. Loại mở được nắp trên rất đáng tiền: bác sĩ có thể khám mèo ngay trong nửa dưới của lồng mà không phải lôi mèo ra. Đừng cất lồng trong kho; để nó ở một góc phòng, lót khăn, mở cửa, để mèo coi đó là một chỗ nằm bình thường.
Về khay và cát
Số khay nên có thường được khuyên là bằng số mèo cộng thêm một. Nếu bạn nuôi một mèo trong căn hộ nhỏ, một khay vẫn ổn ở giai đoạn đầu, nhưng hãy tính chỗ cho khay thứ hai về sau. Cách chọn cát, đặt khay, dọn khay được bàn kỹ trong danh mục khay cát và vệ sinh; ở đây chỉ cần nhớ: ngày đầu đừng thử nghiệm, dùng thứ mèo đã quen.
Những thứ có thể mua sau
Một số món tiện nhưng không gấp. Mua sau khi đã biết tính mèo sẽ đỡ lãng phí:
- Kệ leo, cây mèo nhiều tầng: rất đáng có, nhất là ở chung cư. Nhưng nên quan sát xem mèo thích nằm cao hay thích chui gầm, rồi mới chọn kiểu.
- Đài phun nước uống: nhiều mèo uống nhiều hơn khi nước chảy, nhưng có con sợ tiếng máy. Thử bát rộng trước.
- Ổ nằm có sưởi hoặc đệm mát: tuỳ mùa và tuỳ vùng miền.
- Bánh đố thức ăn: hữu ích khi mèo đã quen nhà và ăn uống ổn định.
- Dụng cụ chải lông: mèo lông dài cần sớm hơn; cách chọn và cách chải thuộc phần chăm lông.
Những thứ nên cân nhắc kỹ hoặc bỏ qua: vòng cổ có chuông (tiếng chuông sát tai suốt ngày làm nhiều mèo khó chịu), vòng cổ không có khoá bung an toàn (mắc vào cành, tay nắm cửa có thể siết cổ), quần áo cho mèo khoẻ mạnh (đa số mèo không cần và không thích), cát thơm và xịt thơm phòng gần khay.
Sắp sẵn một căn phòng an toàn
Đừng thả mèo mới ra cả căn nhà ngay ngày đầu. Chọn một phòng nhỏ, ít người qua lại: phòng ngủ phụ, phòng làm việc, thậm chí nhà tắm rộng nếu nhà chỉ có một phòng. Trong phòng đó đặt đủ: khay ở một góc, bát ăn và bát nước ở góc khác cách xa khay, chỗ ngủ, chỗ trốn, cây cào.
Cách bố trí theo nguyên tắc đơn giản: khay xa đồ ăn, chỗ trốn xa cửa ra vào. Mèo không thích ăn cạnh chỗ đi vệ sinh, và cần một chỗ mà từ đó nó thấy được cửa nhưng không bị lộ.
Mèo con hoặc mèo nhút nhát có thể ở trong phòng này từ vài ngày đến một hai tuần. Khi mèo ăn đều, đi vệ sinh đúng khay, tự đi lại thăm dò, chủ động đến cọ người, lúc đó mới mở cửa cho mèo khám phá dần phần còn lại của nhà. Mèo dạn thì có thể nhanh hơn. Đừng ép theo lịch cứng; nhìn mèo mà làm.
Rà soát nguy hiểm trước khi mèo đặt chân vào nhà
Người nuôi lâu năm hay nói đùa: mèo tìm ra chỗ nguy hiểm nhanh hơn chủ. Trước ngày đón, đi một vòng quanh nhà ở tầm mắt thấp, như thể bạn là con mèo:
- Cửa sổ, ban công: ở chung cư, nhà phố nhiều tầng, đây là việc số một. Cửa sổ chỉ mở hé vài phân cũng đủ cho mèo con lách qua. Lưới phải lắp trước khi mèo về, không phải "để tuần sau".
- Cây và hoa trong nhà: hoa ly, loa kèn cực độc với mèo; trầu bà, vạn niên thanh, lưỡi hổ gây kích ứng miệng. Dọn hoặc đưa ra chỗ mèo không tới được.
- Dây điện, dây sạc: gom gọn, luồn ống, đặc biệt nếu đón mèo con đang tuổi gặm.
- Thuốc người: cất vào tủ có cửa. Paracetamol, ibuprofen là thuốc phổ biến trong nhà nhưng độc với mèo.
- Chỉ, kim, dây thun, ruy băng: mèo thích nghịch và có thể nuốt, gây tắc ruột.
- Máy giặt, máy sấy, lò nướng, tủ lạnh: tập thói quen đóng cửa và nhìn vào trong trước khi bật.
- Bồn cầu, xô nước: đậy nắp, nhất là với mèo con.
- Khe hở sau tủ, gầm bếp, hộc trần: mèo mới về hay chui vào những chỗ không lôi ra được. Bịt tạm bằng bìa cứng.
Mỗi mục trên có bài riêng trong danh mục này. Ở đây chỉ cần bảng kiểm để không sót.
Thông tin cần hỏi người giao mèo
Dù bạn nhận mèo từ người quen, mua từ người nhân giống hay nhận lại từ hàng xóm chuyển nhà, hãy hỏi và ghi lại:
- Mèo bao nhiêu tuổi, ngày sinh nếu biết.
- Đang ăn loại gì, mấy bữa, mỗi bữa khoảng bao nhiêu, ăn hạt hay pate hay cả hai.
- Dùng loại cát gì, khay có nắp hay không.
- Đã khám thú y chưa, đã tiêm phòng mũi nào, ngày nào, tẩy giun lần gần nhất khi nào; xin sổ tiêm nếu có.
- Tính nết: dạn hay nhút nhát, có quen trẻ con, chó, mèo khác không.
- Có bệnh, dị ứng thức ăn, thói quen gì đặc biệt không.
Những thông tin này bạn sẽ mang theo trong lần khám thú y đầu tiên. Bác sĩ dựa vào đó để lên lịch tiêm nhắc và phòng ký sinh trùng phù hợp với mèo của bạn.
Bắt tay làm: lịch chuẩn bị một tuần trước ngày đón
| Thời điểm | Việc cần làm |
|---|---|
| Trước 7 ngày | Hỏi người giao mèo các thông tin ở trên. Chọn phòng an toàn. Đặt thợ lắp lưới cửa sổ, ban công nếu cần. |
| Trước 5 ngày | Mua lồng vận chuyển, khay, cát, bát, thức ăn đúng loại, cây cào. |
| Trước 3 ngày | Đi vòng rà soát nguy hiểm, dọn cây độc, gom dây điện, cất thuốc. |
| Trước 1 ngày | Bày phòng an toàn: khay, bát, chỗ ngủ, chỗ trốn. Lót khăn trong lồng. Tìm sẵn địa chỉ, số điện thoại phòng khám thú y gần nhà và một nơi trực ngoài giờ. |
| Ngày đón | Đón vào buổi sáng hoặc đầu giờ chiều để mèo có cả ngày làm quen. Mang theo khăn có mùi nhà cũ. Về đến nơi, đặt lồng trong phòng an toàn, mở cửa lồng, để mèo tự ra. |
| Trong tuần đầu | Hẹn khám thú y lần đầu. Ghi chép ăn uống, đi vệ sinh mỗi ngày. |
Chọn ngày đón khi bạn có thể ở nhà ít nhất hai ngày liền, như cuối tuần. Tránh đón mèo vào lúc nhà đang có tiệc, đang sửa chữa, hay ngay trước chuyến đi xa.
Khi nào cần bác sĩ thú y ngay trong những ngày đầu
Mèo mới về thường ăn ít, trốn nhiều trong một hai ngày đầu. Đó là bình thường. Nhưng hãy liên hệ bác sĩ thú y sớm nếu thấy:
- Mèo không ăn gì sau khoảng 24 giờ, đặc biệt là mèo con hoặc mèo đang mập.
- Không đi tiểu trong hơn một ngày, hoặc rặn trong khay mà không ra nước tiểu; với mèo đực đây là ca cấp cứu.
- Tiêu chảy kéo dài, nôn nhiều lần, có máu trong phân.
- Mắt đỏ, chảy ghèn nhiều, hắt hơi liên tục, thở khó hoặc thở há miệng.
- Mèo con li bì, bụng chướng, lạnh người.
Đừng tự cho mèo uống thuốc người hay thuốc mua theo lời mách. Việc của bạn là ghi lại mèo ăn bao nhiêu, đi vệ sinh mấy lần, chụp ảnh phân hoặc chỗ nôn nếu có, giữ mèo yên tĩnh và đưa đi khám.
Câu hỏi thường gặp
Nuôi mèo cần mua những gì trước tiên?
Tám món tối thiểu là lồng vận chuyển, khay vệ sinh, cát, thức ăn đúng loại mèo đang ăn, bát ăn và bát nước, chỗ ngủ, chỗ trốn, cây cào. Kèm thêm vài món đồ chơi đơn giản. Những thứ như cây mèo nhiều tầng, đài phun nước có thể mua sau khi đã hiểu tính mèo.
Mèo mới về nhà nên để ở đâu?
Nên để trong một phòng nhỏ, yên tĩnh, có đủ khay, bát, chỗ ngủ và chỗ trốn. Mèo ở đó vài ngày đến một hai tuần, đến khi ăn uống và đi vệ sinh ổn định, chủ động đi thăm dò, rồi mới mở cửa cho làm quen cả nhà.
Mèo mới về không chịu ăn có sao không?
Một ngày đầu mèo ăn ít hoặc chưa ăn khá phổ biến vì căng thẳng. Giữ đúng loại thức ăn cũ, để yên cho mèo. Nếu sau khoảng 24 giờ mèo vẫn không ăn gì, nhất là mèo con hoặc mèo mập, hãy gọi bác sĩ thú y.
Có nên đổi thức ăn ngay khi đón mèo về?
Không nên. Hãy cho ăn đúng loại mèo đã quen ít nhất một hai tuần. Khi mèo đã ổn định mới chuyển dần sang loại mới, trộn từng chút trong khoảng một tuần, để tránh đau bụng và bỏ ăn.
Có cần lắp lưới cửa sổ trước khi nuôi mèo không?
Có, nếu bạn ở chung cư hoặc nhà có tầng. Mèo ngã từ cao là tai nạn có thật và hay gặp. Lưới nên lắp xong trước ngày mèo về, vì mèo mới đến thường tò mò thăm dò cửa sổ ngay trong những ngày đầu.
