Chuyển nhà cùng mèo êm nhất khi bạn chia làm ba chặng: trước ngày chuyển tập cho mèo quen lồng vận chuyển và giữ nếp sinh hoạt; ngày chuyển nhốt mèo trong một phòng đóng cửa, xa tiếng ồn, mang đi sau cùng; tới nhà mới thả mèo vào một phòng nhỏ đã bày sẵn đồ cũ có mùi quen, rồi mới mở dần ra cả nhà. Phần lớn sự cố khi chuyển nhà, từ mèo chạy mất đến mèo bỏ ăn nhiều ngày, xảy ra vì bỏ qua một trong ba chặng này.
Vì sao chuyển nhà là chuyện lớn với mèo
Với người, chuyển nhà là đổi chỗ ở. Với mèo, đó là mất toàn bộ lãnh thổ: những chỗ nằm quen, những vệt mùi mèo đã dụi lên chân bàn, góc tường, những lối đi đã thuộc lòng. Cùng lúc, mèo phải chịu những thứ nó ghét nhất: tiếng ồn, người lạ ra vào, đồ đạc bị xê dịch, bị nhốt lồng, đi xe.
Phản ứng hay gặp: trốn biệt nhiều ngày, ăn ít hoặc bỏ ăn, đi vệ sinh ngoài khay, kêu nhiều về đêm, cáu bẳn. Đa số mèo ổn lại sau vài ngày đến vài tuần nếu được chuẩn bị tốt. Mèo già, mèo nhút nhát, mèo có bệnh mạn tính cần nhiều thời gian và để ý hơn.
Chặng 1: Hai đến bốn tuần trước ngày chuyển
Tập lồng vận chuyển
Nếu mèo chỉ thấy lồng khi đi tiêm, nó sẽ trốn biến ngay khi lồng xuất hiện. Hãy đặt lồng ở phòng khách, mở cửa (hoặc tháo nửa trên), lót khăn có mùi mèo, thỉnh thoảng thả vài hạt thức ăn hay món thưởng vào trong. Khi mèo đã tự vào nằm, tập đóng cửa vài giây rồi mở, tăng dần. Đây là việc đáng làm nhất trong toàn bộ quá trình.
Đóng thùng từ từ
Thùng giấy xuất hiện dần dần, mỗi ngày vài thùng, tốt hơn để cả nhà đảo lộn trong một hai ngày cuối. Nhiều mèo thích nghịch thùng, coi như món đồ chơi mới. Giữ nguyên chỗ đặt khay, bát, ổ của mèo đến sát ngày chuyển.
Giữ nếp sinh hoạt
Giờ ăn, giờ chơi giữ như cũ. Chơi với mèo đều đặn giúp nó xả bớt căng thẳng khi nhà cửa bừa bộn.
Việc giấy tờ và sức khoẻ
- Nếu mèo gắn chip, cập nhật địa chỉ và số điện thoại mới.
- Tìm trước phòng khám thú y gần nhà mới và một nơi trực ngoài giờ.
- Xin bản sao sổ tiêm, hồ sơ bệnh nếu chuyển xa và phải đổi bác sĩ.
- Mèo rất hay say xe hay hoảng loạn khi đi xa: hỏi bác sĩ thú y trước vài tuần xem có cần hỗ trợ gì không. Chỉ dùng thuốc khi bác sĩ kê, không tự cho thuốc an thần hay thuốc chống say của người.
Chuẩn bị nhà mới, nếu có thể
Ghé nhà mới trước ngày chuyển để rà soát: lưới cửa sổ, ban công; khe hở sau tủ bếp, hộc kỹ thuật, ô thoáng mà mèo có thể chui vào; cây độc chủ cũ để lại; mùi sơn mới, keo dán (thông gió kỹ nhiều ngày). Chọn trước căn phòng sẽ làm "phòng an toàn" cho mèo.
Chặng 2: Ngày chuyển nhà
Đây là ngày mèo dễ chạy mất nhất: cửa mở liên tục, người khiêng đồ không để ý, mèo hoảng lao ra cầu thang. Cách làm:
- Sáng sớm, trước khi thợ đến, đưa mèo vào một phòng nhỏ đã dọn trống: nhà tắm hoặc phòng ngủ phụ. Trong phòng có khay, nước, ổ, lồng vận chuyển mở cửa, chút thức ăn.
- Đóng cửa phòng, dán giấy hay buộc dây ở tay nắm để mọi người biết không mở cửa này. Dặn rõ thợ chuyển nhà.
- Cho mèo ăn bữa nhỏ, nhẹ. Nhiều mèo nôn khi đi xe với bụng no.
- Phòng này dọn sau cùng. Khi mọi thứ đã lên xe, mới cho mèo vào lồng, đóng chắc.
- Mèo đi cùng bạn, không để trong xe tải chở đồ. Lồng đặt chắc chắn, phủ một tấm khăn mỏng cho mèo bớt thấy cảnh lạ, vẫn đủ thông thoáng. Về cách đặt lồng an toàn trên xe máy, ô tô có hướng dẫn riêng ở mục đi lại cùng thú nuôi.
- Không mở lồng giữa đường, kể cả khi mèo kêu nhiều.
Nếu có thể, gửi mèo ở nhà người quen mà mèo đã biết, hoặc nhờ người ở lại trông, trong một hai ngày ồn ào nhất, rồi đón mèo về thẳng nhà mới khi đồ đạc đã tạm yên.
Chặng 3: Những ngày đầu ở nhà mới
Phòng an toàn trước, cả nhà sau
Đến nhà mới, đặt lồng vào phòng an toàn đã bày sẵn: khay (dùng cát cũ, có thể trộn một ít cát đã dùng để mèo nhận ra), bát nước, bát ăn cách xa khay, ổ cũ chưa giặt, chiếc áo có mùi bạn, chỗ trốn, cây cào cũ. Đóng cửa phòng, mở cửa lồng, rồi để mèo tự ra. Đừng lôi mèo ra.
Mèo ở trong phòng này vài ngày, có khi lâu hơn với mèo nhút nhát. Bạn vào ngồi chơi, cho ăn, nói chuyện như bình thường. Khi mèo đã ăn đều, đi vệ sinh đúng khay, tự đi khám phá phòng, mới mở cửa cho mèo ra từng khu, tốt nhất là khi bạn ở nhà và các cửa ra ngoài đã đóng.
Mang mùi cũ sang
Mùi quen giúp mèo yên tâm. Đừng giặt hết chăn đệm của mèo ngay trước hay sau khi chuyển. Lấy một chiếc khăn mềm xoa nhẹ lên má mèo, rồi xoa lên góc tường, chân bàn ở nhà mới ở tầm cao của mèo: đó là cách "đánh dấu trước" giúp nhà mới có mùi quen. Có những sản phẩm mô phỏng pheromone mặt mèo dạng cắm điện hay xịt; một số người nuôi thấy có ích, bằng chứng khoa học còn chưa thống nhất, có thể hỏi bác sĩ thú y.
Giữ mèo trong nhà vài tuần
Nếu mèo vốn quen ra ngoài, hãy giữ mèo hoàn toàn trong nhà ít nhất vài tuần sau khi chuyển. Mèo chưa thuộc khu mới có thể đi lạc, và nếu nhà cũ ở gần, có con tìm đường quay về chỗ cũ.
Những điều nên và không nên
| Nên | Không nên |
|---|---|
| Tập lồng từ nhiều tuần trước | Lôi lồng ra đúng sáng hôm chuyển |
| Nhốt mèo trong phòng đóng cửa ngày chuyển | Để mèo đi lại tự do giữa lúc khiêng đồ |
| Dùng lại khay, cát, ổ, đồ chơi cũ | Mua toàn đồ mới cho "nhà mới, đồ mới" |
| Thả mèo vào một phòng nhỏ trước | Thả mèo ra cả căn nhà ngay khi tới |
| Giữ nguyên thức ăn quen | Đổi thức ăn cùng lúc với chuyển nhà |
| Kiên nhẫn để mèo trốn vài ngày | Kéo mèo ra khỏi chỗ trốn để "cho quen" |
| Rà lưới, khe hở nhà mới trước | Mở cửa sổ cho bay mùi sơn khi mèo đã ở trong nhà |
Nhà có nhiều mèo, hoặc có cả chó
Chuyển nhà có thể làm xáo trộn quan hệ giữa các mèo vốn đã hoà thuận: mỗi con căng thẳng một kiểu, mùi lạ trên người con kia sau chuyến đi có thể khiến chúng gằm gừ nhau. Mỗi con một lồng riêng. Ở nhà mới, nếu chúng có dấu hiệu căng thẳng với nhau, cho mỗi con một phòng an toàn riêng vài ngày, rồi cho gặp lại từ từ. Chó trong nhà nên được giữ ở khu khác trong những ngày đầu để mèo có không gian bình tĩnh.
Bắt tay làm: bảng kiểm chuyển nhà
- Trước 4 tuần: đặt lồng ở phòng khách, bắt đầu tập. Cập nhật chip. Tìm phòng khám gần nhà mới.
- Trước 2 tuần: hỏi bác sĩ thú y nếu mèo hay say xe, đi xa. Rà nhà mới: lưới, khe hở, cây, mùi sơn.
- Trước 2 ngày: chọn phòng an toàn ở nhà cũ cho ngày chuyển. Chuẩn bị hộp đồ của mèo gồm cát, thức ăn đủ một tuần, bát, khăn, đồ chơi, sổ tiêm.
- Ngày chuyển: nhốt mèo trong phòng từ sáng, dặn thợ, mèo đi sau cùng cùng bạn.
- Ngày đầu ở nhà mới: bày phòng an toàn trước, mới đưa mèo vào.
- Tuần đầu: ghi chép ăn uống, đi vệ sinh. Mở dần các phòng.
- Vài tuần sau: dời khay, bát ra vị trí lâu dài từ từ, từng chút.
Khi nào cần bác sĩ thú y
Mèo căng thẳng ăn ít một hai ngày đầu là thường gặp. Nhưng hãy đưa đi khám nếu mèo không ăn gì quá 24 đến 48 giờ (sớm hơn với mèo mập, mèo già, mèo con), mèo đực rặn trong khay mà không ra nước tiểu hoặc chỉ ra vài giọt (đây là ca cấp cứu, căng thẳng có thể là yếu tố khởi phát bệnh đường tiết niệu dưới), nôn hoặc tiêu chảy nhiều lần, trốn biệt không ra ăn uống sau nhiều ngày. Nếu sau vài tuần mèo vẫn đi vệ sinh ngoài khay, cáu bẳn hay kêu suốt đêm, khám thú y để loại trừ bệnh trước, sau đó có thể nhờ chuyên gia hành vi.
Câu hỏi thường gặp
Chuyển nhà mèo bao lâu thì quen?
Đa số mèo ổn lại sau vài ngày đến vài tuần. Mèo nhút nhát, mèo già có thể cần lâu hơn. Bắt đầu bằng một phòng nhỏ có đồ cũ, mở dần ra cả nhà khi mèo ăn uống và đi vệ sinh bình thường sẽ giúp mèo quen nhanh hơn.
Mèo chuyển nhà mới không ăn có sao không?
Ăn ít một hai ngày đầu khá phổ biến do căng thẳng. Giữ nguyên thức ăn cũ, để mèo ở phòng yên tĩnh. Nếu mèo không ăn gì quá 24 đến 48 giờ, nhất là mèo mập hoặc mèo già, cần đưa đi thú y vì nguy cơ gan nhiễm mỡ.
Ngày chuyển nhà nên để mèo ở đâu?
Nhốt mèo trong một phòng nhỏ đóng cửa từ sáng sớm, có khay, nước, ổ, và dặn mọi người không mở cửa phòng đó. Phòng này dọn sau cùng, mèo vào lồng và đi cùng bạn. Nếu được, gửi mèo ở nhà người quen trong hai ngày ồn ào nhất.
Có nên cho mèo ra ngoài ngay sau khi chuyển nhà?
Không. Mèo quen ra ngoài nên được giữ trong nhà ít nhất vài tuần, đến khi đã thuộc nhà mới. Mèo chưa quen khu vực rất dễ đi lạc, và nếu nhà cũ ở gần, có con tìm đường quay về chỗ cũ.
Có nên dùng thuốc an thần khi chuyển nhà cho mèo?
Chỉ khi bác sĩ thú y khám và kê cho chính con mèo của bạn. Không tự dùng thuốc an thần, thuốc chống say xe của người, vì nhiều thuốc người độc với mèo. Tập lồng vận chuyển từ sớm thường giúp nhiều hơn bạn nghĩ.
